Bugün, Sırrı Süreyya Önder’in aramızdan ayrılışının birinci yılı. Bazı insanlar yalnızca ölmez; onların yokluğunda bir şey eksilir. Bu eksiklik bazen bir insan değil, bir ihtimaldir.
Sırrı Süreyya Önder’in ardından eksilen de tam olarak buydu: Bu topraklarda barışın gerçekten mümkün olduğuna dair o inatçı inanç. Çünkü o, barışı bir söylem olarak değil, bir sorumluluk olarak gördü. Konuşmanın kolay, bedel ödemenin zor olduğu bir yerde, sözünü geri çekmedi. Gülüşünün ardına saklanan o keskin hakikat duygusu, bu ülkenin en rahatsız edici aynalarından biriydi. Bugün ise bambaşka bir yerdeyiz. Barış yine konuşuluyor. Açıklamalar yapılıyor, umut cümleleri kuruluyor, süreçlerden bahsediliyor.
Ama bütün bu sözlerin altında ağır bir boşluk var. Çünkü söz var, ama adım yok. İrade var deniyor, ama bedel yok. Ve tam da burada mesele netleşiyor: Bu ülkede barış neden hep konuşulan ama bir türlü gerçekleştirilmeyen bir şey olarak kalıyor? Çünkü barış, sadece kelimeyle kurulmaz. Barış, risk ister. Cesaret ister. Konfor alanını terk etmeyi, ezberleri bozmayı, bedel ödemeyi gerektirir.
Bunlar yoksa geriye sadece gürültü kalır. Bugün duyduğumuz şey de çoğu zaman bu: gürültü. Sırrı Süreyya Önder’in farkı tam da buydu. O, bu gürültünün içinde kaybolmayı reddetti.
Barışı romantize etmedi; zor, kirli ve bedelli bir süreç olduğunu biliyordu. Ama yine de o yolda yürümekten vazgeçmedi. Şimdi ise geriye şu sert gerçek kalıyor: Onun gibi konuşanlar azaldıkça, barış ihtimali de daralıyor. Bu yüzden bugün onu anmak, sadece geçmişe dönük bir saygı değildir. Aynı zamanda bugüne dair bir yüzleşmedir.
Çünkü eğer bir ülkede barış sürekli erteleniyorsa, orada sorun zamansızlık değil; isteksizliktir. Ve eğer sözler çoğalıp gerçeklik yerinde sayıyorsa, orada sorun iletişim değil; samimiyettir. Sırrı Süreyya Önder’in bıraktığı yer hâlâ orada duruyor: Yarım kalmış bir cümle gibi. Soru şu: O cümleyi tamamlayacak cesaret bu ülkede hâlâ var mı?
