Alman ordusu mensupları, 15 Haziran’da ülkenin ilk Gaziler Günü’nü kutlayacak. Ancak Berlin ve diğer bir çok şehirlerde ise protestolar planlanıyor.
Alman Görevli Gaziler Derneği’nin (BDV) başkan yardımcısı David Hallbauer, “Toplum için hayatlarını riske atan insanlar var ve onlar sadece belli bir miktarda takdiri ve tanınmayı hak ediyorlar” diyor.
Alman Görevli Gaziler Derneği yıllardır Almanya’da resmi bir Gaziler Günü için kampanya yürütüyor.
15 Haziran Pazar günü, Berlin’deki parlamento binasında ve ülke çapında diğer etkinliklerde askeri gaziler ilk kez büyük bir toplumsal kutlamayla onurlandırılacak.
Hallbauer, “diğer ülkelerde bu olağan bir durum ama burada şimdiye kadar hiç yerleşmedi,” diyor.
Almanya neden Gaziler Günü’nü kutlamıyordu?
Gazilere yönelik bir takdir kültürünün Almanya’da şimdi gelişmesinin açık tarihi nedenleri vardır. Savaş gazilerini kutlama geleneği, Nazi Almanyası’nın İkinci Dünya Savaşı’ndaki yenilgisiyle sona erdi.
Nazilerin sözde Kahramanlar Anma Günü kaldırıldı ve ulusal yas günüyle değiştirildi. Nazilerin birleşik silahlı kuvvetleri olan Wehrmacht dağıtıldıktan sonra, Almanya’nın on yıl boyunca hiç ordusu olmadı. Bu süre zarfında gaziler dernekleri de yasaklandı.
Federal Almanya Cumhuriyeti ordusunu, Bundeswehr’i 1955’te kurduktan sonra bile, başlangıçta yeni bir gazi geleneği gelişmedi. Bu, 1990’larda daha fazla Alman askerinin yurtdışına konuşlandırılmasıyla değişmeye başladı. Balkanlar, Afganistan ve Afrika’da görev yaptılar ve bazıları yaralı veya travmatize olmuş bir şekilde geri döndüler.
Ancak bu askerlerin hepsi Bundeswehr’den veya diğer hükümet kurumlarından ihtiyaç duydukları yardımı alamadı. Alman toplumunun, parlamento tarafından yabancı konuşlandırmaların onaylanmasına rağmen, Bundeswehr’e karşı dostça bir ilgisizlikten daha fazlasını hissetmediği görülüyordu.
Hallbauer da bu ilgisizliği deneyimledi. Berlin’deki parlamentonun önündeki anma etkinliklerinden birinde, ABD, İngiltere ve Fransa’dan gelen turistlerin “hizmetimiz için bize teşekkür edenler olduğunu, Almanların ise ‘Bunlar ne biçim adamlar?’ diye düşündüğünü” anlatıyor ve ekliyor:
“Yanına gelen çoğu insan bizimle hiç ilişki kuramadı.”
Esas olarak, endişelerini tekrar tekrar dile getirenler, sonunda yasa koyucular arasında duyulana kadar gazilerin kendileriydi. Az kullanılan “gazi” terimini Bundeswehr’e yeni bir şekilde bağlamak zordu çünkü birçok kişi bunu II. Dünya Savaşı ile ilişkilendiriyordu.
Yeni bir tanıma ihtiyaç vardı. 2018’de dönemin Savunma Bakanı Ursula von der Leyen nihayet bir tanım sağladı. Gündem maddesi olarak, “Bundeswehr gazisi, Bundeswehr’de asker olarak aktif hizmette bulunan veya bu hizmetten onurlu bir şekilde emekli olmuş ve rütbesini kaybetmemiş olan herkestir” dedi.
Bu geniş tanıma göre, ülkede yaklaşık 10 milyon gazi bulunuyor ve bunların çoğu artık üniforma giymiyor.
Federal parlamento büyük bir çoğunlukla Gaziler Günü için bir kararname çıkarmayı ancak Nisan 2024’te kabul etti . Sadece Sol Parti çekimser kaldı ve “sembolik siyaset” olarak adlandırdıkları şeyi eleştirdi. Kararname, savaşta yaralanan gazilere ve ailelerine desteğin iyileştirilmesine dair bir söz içeriyordu.
Gazilerin bakış açısından, yaralı askerlere bakım sağlanmasında hala gidilecek çok yol var. Uzun muayeneler ve bürokratik engeller genellikle bakım almada gecikmelere neden oluyor.
“Daha hızlı, daha basit prosedürler görmek istiyoruz,” diyor 25 yıl askerlik yapan ve Afganistan’a yedi kez gönderilen Andreas Eggert. 49 yaşındaki asker, hizmetinden travma sonrası stres bozukluğuyla döndü.
Eggert artık diğer gazilere yardım etmek için gönüllü oluyor. 15 Haziran’ı, muhafazakar Hristiyan Demokrat Birliği (CDU) üyesi Federal Parlamento Başkanı Julia Klöckner tarafından açılacak olan Berlin’deki ana etkinlikte geçirmeyi planlıyor .
Etkinlik, sahne programı, yemek standları ve çocuklar için oyunlar ile halk festivali atmosferi yaratmayı amaçlıyor. Parlamento binasında, rock yıldızı Bryan Adams “Wounded: The Legacy of War” adlı fotoğraf sergisini sergileyecek.
Eggert, “Böyle bir tanınma gününe ihtiyacımız var” diyor ve aynı zamanda bu etkinliği Bundeswehr eleştirmenleriyle bir sohbet başlatma fırsatı olarak görüyor.
Sol görüşlü grupların bir ittifakı Berlin etkinliğinde protestolar düzenleyeceğini duyurdu. Katılımcılar “Bundeswehr’in yüceltilmesini” ve “Gaziler Günü’nün asker alımı niteliğinde aile dostu bir etkinlik olarak sahnelenmesini” eleştiriyor.
Bundeswehr, aslında, son zamanlarda işe alım çabalarını artırdı. Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşıyla ilgili artan askeri talepler ışığında , Savunma Bakanı Boris Pistorius Haziran ayı başlarında Almanya’nın NATO hedeflerine ulaşmak için 60.000 daha fazla hizmet personeline ihtiyacı olduğunu söyledi .
Yeni güvenlik talepleri, 2011 yılında kaldırılan askerlik hizmetine geri dönüş konusunda tartışmaları alevlendirdi. Şansölye Friedrich Merz’in koalisyon hükümeti şimdilik orduyu gönüllülük esasına göre güçlendirmeyi ve gençler için hizmet etmeyi daha çekici hale getirmeyi amaçlıyor.
/Deutsche Welle/
