ABD Temyiz Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın olağanüstü yetki kullanarak küresel çapta gümrük vergileri uygulamaya koyma yetkisini aştığını, bunların çoğunu yasadışı saydığına hükmetti. Trump ise karara Yüksek Mahkeme’de itiraz edeceğini duyurdu.
ABD Temyiz Mahkemesi, Cuma günü Başkan Donald Trump’ın uluslararası tarifelerinin çoğunun yasadışı olduğuna karar verdi; ancak şimdilik yürürlükte kalmalarına izin vererek Trump’a mücadeleyi Yüksek Mahkeme’ye taşıması için zaman tanıdı .
ABD Federal Daire Temyiz Mahkemesi’nin 7-4’lük kararı, alt mahkemenin Trump’ın geniş kapsamlı vergiler koymak için acil ekonomik yetkilerini kullanma yetkisini aştığı yönündeki tespitini doğruladı.
Ancak hakimler tarif uygulamalarının ekim ortasına kadar yürürlükte kalmasına izin verdi ve Trump da bu süreyi kullanacağını açıkça belirtti.
Karar, gümrük vergilerini küresel ticareti altüst eden geniş kapsamlı bir ekonomik politika aracı olarak kullanan başkana bir darbe niteliğinde .
Bu durum, Trump’ın Avrupa Birliği gibi önemli ticaret ortaklarıyla yaptığı anlaşmalar konusunda da şüphe uyandırabilir ve gümrük vergilerinin uygulanmasından bu yana ABD tarafından toplanan milyarlarca doların, muhafazakar çoğunluklu Yüksek Mahkeme tarafından desteklenmemesi durumunda ne olacağı sorusunu gündeme getirebilir.
Ancak Cuma günkü dava, Trump yönetiminin çelik, alüminyum, otomobil ve diğer ithalatlara uyguladığı sektöre özgü tarifelerle ilgili değil.
Ocak ayında başkanlığa geri döndüğünden beri Trump, Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nı (IEEPA) devreye sokarak neredeyse tüm ABD ticaret ortaklarına yüzde 10’luk bir taban seviyesi ve düzinelerce ekonomi için daha yüksek oranlar içeren gümrük vergileri uyguladı.
Benzer yetkileri kullanarak Meksika , Kanada ve Çin’e ayrı ayrı gümrük vergileri koydu ; bu vergiler görünüşte ABD’ye ölümcül uyuşturucu akışından kaynaklanıyor.
Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Mayıs ayında Trump’ın genel küresel vergilerle yetkisini aştığına ve vergilerin çoğunun yürürlüğe girmesini engellediğine karar vermişti , ancak temyiz mahkemesi daha sonra davayı değerlendirmek üzere kararı askıya aldı.
Cuma günkü kararda, “kanunun, başkana ilan edilen ulusal acil duruma yanıt olarak bir dizi eylemde bulunma konusunda önemli yetkiler verdiği, ancak bu eylemlerin hiçbirinin açıkça gümrük vergileri, harçlar veya benzeri şeyler koyma yetkisini veya vergi koyma yetkisini içermediği” belirtildi.
Bunun yerine, Trump’ın “karşılıklı” tarifeleri ile insan ticareti nedeniyle uygulanan tarifelerin yetkili olup olmadığı sorusunu çözmeye çalıştı ve belgede “Bunların yetkili olmadığı sonucuna vardık” denildi.
Temyiz mahkemesinin kararını açıklamasından sadece birkaç saat önce ek bir dosya hazırlayan Trump kabine yetkilileri, küresel tarifelerin yasadışı ilan edilmesinin ve engellenmesinin ABD dış politikasına ve ulusal güvenliğine zarar vereceğini savundu.
Ticaret Bakanı Howard Lutnick, “Böyle bir karar, ABD’nin yurt içinde ve yurt dışında daha geniş stratejik çıkarlarını tehdit edecek, muhtemelen misillemelere ve dış ticaret ortakları tarafından üzerinde anlaşılan anlaşmaların feshedilmesine yol açacaktır” diye yazdı.
Lutnick, bu durumun ortaklarla devam eden kritik müzakereleri de “rayından çıkarabileceğini” sözlerine ekledi.
Bu arada Hazine Bakanı Scott Bessent, tarifelerin etkinliğinin askıya alınmasının “tehlikeli bir diplomatik sıkıntıya yol açacağı” konusunda uyarıda bulundu.
Trump’ın ulusal acil durumu gerekçe göstererek uygulamaya koyduğu tarifelere karşı çok sayıda hukuki itirazda bulunuldu.
Eğer bu tarifeler nihayetinde yasadışı ilan edilirse, şirketler muhtemelen geri ödeme talep edebilir.
/AFP/
