Soğuk Savaş yılları sadece askeri-politik ve diplomatik anlamında bir gerilim değildi. Sovyetler Birliği’nin başına çektiği ‘’Doğu Bloku’’ ile ABD’nin başını çektiği ‘’Batı Bloğu’’ arasında spordan, sanata kadar her alanda bir yarış ve güç gösterisiydi.
Yeniden Soğuk Savaş rüzgarları esiyor. İşte bu nedenle Rusya, Cumartesi günü, 1960’lar ve 70’lerde Sovyet ülkelerinde düzenli olarak yapılan uluslararası bir şarkı yarışması olan Intervision’a ev sahipliği yapacak.
Bu yeniden canlanma, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından Eurovision’dan dışlanmasının ardından gerçekleşiyor.
France 24’ten Joanna York ‘’iki güç’’ arasındaki bu rekabetini yazmış:
‘’Cumartesi gecesi, Moskova’daki 11.000 kişilik Live Arena’nın ışıkları, Avrupa’nın pop devi Eurovision’un Sovyet dönemi karşılığı olan Intervision şarkı yarışması için yanacak .
1960’lı ve 70’li yıllarda Polonya’da düzenli olarak yapılan ve çoğunlukla Doğu Bloku ülkelerinin yer aldığı Intervision’ın 2025’teki yeniden canlanışı daha küresel bir görünüm vaat ediyor.
Cumartesi günkü ” muhteşem gösterinin ” organizatörleri, aralarında Moskova’nın ağır siklet müttefikleri Çin , Hindistan ve Suudi Arabistan’ın da bulunduğu yaklaşık 20 ülkeden katılımcıların yanı sıra ABD’den de bir katılımcının yer alması bekleniyor.
Eurovision yönetmeliğinde siyasi mesajlar içeren şarkıların yasaklanması gerektiğini savunan Kremlin , Intervision’ın siyasi bir etkinlik olmadığını, aksine benzer düşünen ulusların “genel kültürel ve manevi değerleri” teşvik ettiği bir forum olduğunu ileri sürdü.
Rusya Kültür Bakanı Olga Lyubimova, “Intervision yarışması siyasi kararlarla değil, yetenekli insanlarla ilgilidir ” dedi.
Ancak yarışmanın kadrosu tam tersini gösteriyor. Sahne adı olarak “Shaman”ı kullanan Rus yarışmacı Yaroslav Dronov, Ukrayna’daki savaşa verdiği destek ve ” Ya Russky ” (Ben Rus’um) gibi milliyetçi pop şarkılarıyla öne çıkan bir isim .
Jüri üyeleri de tarafsızlıktan uzak; örneğin Kolombiya’nın Rusya büyükelçisi .
Açık Üniversite’de kıdemli öğretim görevlisi ve Rus dış politikası uzmanı Dr. Precious Chatterje-Doody, etkinliğin “Kremlin destekli medya ve kültür projelerinin ayırt edici özelliğini” taşıdığını söylüyor:
“Kapsayıcı bir uluslararası müzik etkinliği olarak gösterilmeye çalışılsa da, baştan sona politik.”
‘Rejimi meşrulaştırmak’
Intervision’ın geri dönüşü, Rusya’nın Ukrayna’yı tam kapsamlı işgali sonucu yıllık Eurovision Şarkı Yarışması’ndan atılmasından üç yıl sonra gerçekleşti. Bu, Kremlin’in küresel sahnedeki imajına büyük bir darbe vurmuştu.
Eurovision çoğu zaman bayağı olarak nitelendirilse de aslında her yıl dünyanın en çok izlenen spor dışı etkinlikleri arasında yer alan kültürel dev bir gösteri.
37 medya kuruluşu tarafından yayınlanan 2025 yarışmasını resmi rakamlara göre 166 milyon kişi izledi, internetteki paylaşımlar ve videolar 2 milyar kez izlendi.
Moskova için Eurovision, “dünyaya yumuşak güç yansıtmak ve değerleri hakkındaki yaygın anlatıları yeniden yazmak için bir araçtı. Eurovision yorumcusu ve “Vahşi Danslar: Eurovision’a Eşcinsel ve Meraklı Yolculuğum” kitabının yazarı William Lee Adams ise ‘’barışı ve uluslararası uyumu destekleyen şarkılar gönderme konusunda bir geçmişi vardı” diyor
2009 Eurovision finalinin Moskova’da düzenlenmesi Kremlin’in ciddiye aldığı bir girişimdi: O dönem etkinlik için 30 milyon dolarlık bir harcama yapılmıştı. Bu Eurovision tarihinin en pahalı olan gösterisiydi. Dünyadaki LED ekran stokunun neredeyse üçte birini kullanan çok büyük bir sahneye sahipti.
Danimarka’daki Aarhus Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı ve kültür ve spor etkinliklerinin siyaseti uzmanı Vitaly Kazakov, başarılı bir etkinliğin “Putin rejimini yurt içinde ve yurt dışında meşrulaştırmanın” bir yolu olduğunu söylüyor:
“Bu durum, Rus siyasi, kültürel ve ekonomik elitlerinin iç istikrar, refah ve Kremlin’e destek imajı vermesini sağladı” diye ekliyor.
‘Çökmüş, liberal Batı’
Eurovision’a yerli bir alternatifin yeniden hayata geçirilmesi, Rusya’ya kendi şartlarıyla küresel sahneye dönme şansı veriyor.
Londra Üniversitesi’nde Rus siyaseti doçenti olan Dr. Ben Noble, Intervision’da “Rusya, Eurovision da dahil olmak üzere ‘çökmekte olan, liberal Batı’nın kültürel girişimlerine karşı bir müzik yarışmasının gündemini belirleyebilir” diyor.
Rusya, Eurovision’dan ihraç edilmeden önce bile zor zamanlar geçiriyordu. Moskova’nın Kırım’ı yasadışı bir şekilde ilhak ettiği ve kapsamlı LGBT karşıtı yasalar çıkardığı 2014 yılında, Rusya’nın yarışmaya katılımında dev bir tahterevallide performans sergileyen melek görünümlü iki genç ikiz yer alıyordu.
Adams, “Gerçeküstü ve teatral bir sempati kazanma çabasıydı,” diyor:
“Seyirci yine de onları yuhaladı.”
Putin’in Intervision’un “geleneksel değerleri” yansıtması yönündeki çağrısı, Eurovision’un kapsayıcı duruşuna ve Ukrayna gibi eski Sovyet ülkelerine bağımsızlıklarını yeniden elde etmeleri için sunduğu platforma doğrudan bir karşı çıkış gibi görünüyor.
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik tam kapsamlı işgalinden bu yana, Dünya Kupası ve Olimpiyat Oyunları’na katılması da yasaklandı . Moskova, bu durumu, gelişmekte olan ekonomiler için uluslararası çok sporlu bir yarışma olan BRICS Oyunları’nın 2024 edisyonuna ev sahipliği yaparak dengelemeye çalıştı .
Kazakov, Intervision ve BRICS Oyunları gibi etkinliklere ev sahipliği yapmanın, “Rus yetkililer için, devam eden savaşa rağmen Rus halkına ve uluslararası izleyicilere her şeyin ‘normal’ olduğunu göstermenin bir yolu olarak önemli olmaya devam ettiğini” söylüyor.
Noble, bunların aynı zamanda Moskova’nın dünya sahnesinde izole edildiği yönündeki “anlatıya karşı koyma” ve “Rusya’nın yalnızca diğer devletlerin projelerine katılmakla kalmayıp uluslararası kültürel etkinlikler de dahil olmak üzere kendi girişimlerine ev sahipliği yapabileceği” yönündeki daha genel noktayı vurgulama fırsatı olduğunu söylüyor.
‘Dünyanın yarısından fazlası’
Intervison’da Batılı bir sanatçının yer alması nadir görülen bir durumdur; bunun tek örneği, 1979’da disko hiti Rasputin’i seslendiren Alman Boney M’dir .Ancak bu yıl iki Batılı sanatçı katılacak. Michael Jackson’ın oğlu olduğu söylenen R&B şarkıcısı Brendan Howard ( iddiaları yalanladı ) ABD’yi temsil edecek, Balkan müzik efsanesi Slobodan Trkulja ise AB adayı Sırbistan’ı temsil edecek .
Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, Washington resmi bir heyet göndermeyecek veya jüride yer almayacak olsa da, ABD yönetimi Howard’ın katılımına itiraz etmedi .
Kazakov, iki Batılı oyuncunun kadroya dahil edilmesinin Rusya için ek bir kazanç olduğunu söylüyor:
“Batı’nın nasıl ‘bölündüğü’ mesajına doğrudan katkı sağlıyor.”
Rus rakamlarına göre, Intervision’da sahne alacak ülke sayısının çeşitliliği, benzeri görülmemiş bir izlenme oranına yol açabilir.
Rusya’nın Tass haber ajansına açıklamalarda bulunan Intervision Denetim Kurulu Başkanı Sergey Kiriyenko, 23 katılımcı ülkenin nüfusunun ” dünyanın yarısından fazlasını ” oluşturduğunu belirterek, yayını 4,3 milyar kişinin izleyebileceğini söyledi.
Peki kaç kişi izleyecek?
Adams, Eurovision’u kalıcı bir başarıya ulaştıran etkenlerden birinin, katılımcı ülkelerin aynı anda izlemesi ve birlikte oy kullanması olduğunu söylüyor. Buna karşılık, ” Brezilya ve Vietnam arasında 11 saat dilimi var ve her ikisinin de Intervision’ı yayınladığı bildiriliyor.”
Ve son söz müziğin kendisine verilmeli. Eurovision, eğlence değeri açısından üst sıralarda yer alan gösterişli Europop için kendine bir yer edindiyse, Intervision alternatif olarak ne sunacak?
Putin’in “geleneksel değerlere” odaklanma çağrısı, rekabetin çöküşüne yol açabilir.
Adams, “Biraz fazla sade hissettirebilir” diyor ve ekliyor:
“Bu kurallar bir pop yıldızı yaratmaz.”
/France 24/
