🔴Aile sağlığı merkezi (ASM) çalışanları bugün 81 ilde, giderek büyüyen sorunlarına çözüm üretmediğini öne sürdükleri Sağlık Bakanlığı’na “Tükeniyoruz, artık yeter” dedi.
Türk Tabipleri Birliği, Aile Sağlığı Çalışanları Ebe ve Hemşire Dernekleri Federasyonu (ASEF), Sağlık Çalışanları Hak Mücadele Derneği (SA-HA DER), Tüm Radyoloji Teknisyenleri ve Teknikleri Derneği (TÜMRAD-DER) ve dokuz ayrı sendika üyesi hekim, ebe, hemşire ve diğer sağlık personeli aynı saatte illerin sağlık il müdürlüklerini önüne giderek seslerini Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’na duyurmaya çalıştı. Hazırlanan ortak metinle sorunlarını ve taleplerini dile getirdi.
ASM’lerde işlerin hem sağlık çalışanları hem de halk için ‘vahim’ durumda olduğu belirtilen açıklamada, tüm itirazlara rağmen 30 Ekim 2024’de yayınlanan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği’nin koşulları daha da çekilmez hale getirdiği söylendi.
‘İş yükü sürekli artırılıyor, tükeniyoruz’
Ortak açıklamada aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarına performansa dayalı ödeme ve ücret kesintisinin dayatıldığı, iş güvencesinin tamamen ortadan kaldırıldığı, çalışanları sevk memuruna, ASM’lerin çağrı merkezine dönüştürüldüğü belirtilerek şöyle seslenildi:
“Yine sağlık müdürlükleri önlerindeyiz! Dayatmalarınızı kabul etmiyoruz! Haklarımıza kavuşana dek mücadelemizi sürdüreceğiz!
Aşı, bebek izlem, gebe izlem, aile sağlığı birimine başvuru yapan nüfus sayısı, kronik hastalık takibi, muayene başvuru sayısı, antibiyotik yazma oranı, ağrı kesici yazma oranı, mide ilacı yazma oranı ve memnuniyet anketi üzerinden yapılan değerlendirmeler ve her ay yeni eklenen çeşitli kalemlerden oluşan kriterler iş yükümüzü artırarak tükenmemize sebep olmaktadır.
Yaptığımız işleri sayısal istatistiklerden ibaret gibi göstererek ve aldığımız tüm ücretin yüzde 60’ını kaplayan bu performans ödeme sistemi ile ücret vermek değil, ücret kesmek amacını taşıdığını görüyor ve bunu kabul etmiyoruz.”
‘Muayeneye ayrılan süre artmadı’
ASM çalışanları ayrıca bakan Memişoğlu’nu sorular yöneltti:
“ASM’lerde birlikte çalıştığımız ebe ve hemşire arkadaşlarımızdan tavan ödemesine takıldı bahanesiyle, aile hekimlerinden bordro verilerini gizleyerek, aile hekimliği birimine hastane başvurusu çok oldu diyerek yüz milyonlarca lira kesinti yaptınız.
Sağlık bakanına buradan sesleniyor ve soruyoruz: Son bir senede ücretlerimizden kestiğiniz parayla ne yaptınız?
Sağlık Bakanı bir yıl önce “Modellediğimiz yeni sistem ile aile hekimlerimizin vatandaşlarımıza ayıracağı süreyi artırdık” derken, sağlık emekçilerine ve yurttaşlarımıza soruyoruz: Son bir yılda size ayrılan süre arttı mı? Bakanlığın formülündeki gibi sayılarla soralım: Hekim sayısı artmayıp muayene sayısı artıyorsa, hastamıza nasıl daha fazla zaman ayırmış olabiliriz?
Sağlık Bakanı geçen yıl “Her yıl bin ASM yapacağız” diyordu. Ancak aynı bakan, 21 Kasım 2025 günü TBMM’de yaptığı bütçe sunumunda 1202 tesisin hâlâ yatırım programında olduğunu söyledi. Soruyoruz: Bir yılda vadettiğiniz 1000 tane ASM nerede?
Bir sabah uyanıp tüm ASM çalışanlarına bağışıklama eğitimi verme kararı alıyorsunuz. Eğitim önemlidir, bağışıklama önemlidir, biliyoruz. Ama eğitimini verdiğiniz bağışıklama çalışmaları için Aşı Takip Sistemi donanımını vermiyorsunuz. Aşı dolabını da ısı takip sistemlerini de sağlamıyorsunuz. Bazı aşıları bile vermiyorsunuz. Sahi; aralık ayında HPV aşısı uygulanacaktı, vaz mı geçtiniz?”
‘Hastalarımız da tükeniyor’
Hastalıkların tanısını koysalar da tedavisini yapamadıklarını belirten ASM çalışanları açıklamalarına şöyle devam etti:
“Kanserin taramasını yapıyoruz, hastaları kanser şüphesi ile aylarca bekletiyoruz, erken tedavi edemiyoruz. Her gün hastalarımız da tükeniyor, biz de tükeniyoruz. Yarattığınız yönetmelikle ekrana veri girmekten başka bir şey yapamıyoruz.
Ay sonunda ne ücret alacağımızı bilmiyor, aldığımız ücretle de geçinemiyoruz. Bugün anlıyoruz ki bu yönetmelikle hedeflenen, biz sağlık emekçilerinin daha az ücretle, daha ağır şartlarda çalıştırılması.”
Mücadeleye devam edeceklerini söyleyen ASM çalışanları taleplerini sıraladı:
*Halkımıza, eşit, ücretsiz, yeterli süre ile koruyucu, nitelikli, sürekli, kapsayıcı birinci basamak temel sağlık hizmeti vermek istiyoruz.
*Performansa dayalı olmayan, emekliliğe yansıyan, emeğimizin tam karşılığı olan, tüm insani ihtiyaçlarımızı rahatça karşılayabileceğimiz, tek kalem ücret istiyoruz.
*Yüzde 35’e varan vergi kesintilerinin en çok yüzde 15’e indirilmesini, vergide-gelirde adalet sağlanmasını istiyoruz.
*Kamu tarafından yapılan, donanımı ve tüm ihtiyaçları karşılanan, sağlık hizmeti vermeye uygun, depreme dayanıklı, güvenli ASM’ler istiyoruz.
*Mesleğimize müdahale etmeyen, sağlık çalışanlarını memnuniyet nesnesine dönüştürmeyen, baskılara ve cezalara son veren, halka koruyucu ve iyi sağlık hizmeti verilebilmesine olanak sağlayan sağlık yönetimi istiyoruz.
/Kaynak: Diken/
