Arkeologlar, Galler’de bugüne kadar bulunan en büyük Roma villasını keşfettiler; bu “şaşırtıcı keşif”in “Port Talbot’un Pompeii’si” olma potansiyeli taşıdığını söylüyorlar.
Proje lideri Dr. Alex Langlands, Margam Milli Parkı’nda yer altı radarı ile tespit edilen “devasa yapı”yı görünce, “Gözlerim neredeyse yuvalarından fırlayacaktı” dedi.
BBC’nin Galler Çevre Muhabiri Steffan Messenger’in haberine göre tarihi bir geyik parkında yer alan bu konum, arazinin sürülmemiş veya üzerine yapılaşma olmaması nedeniyle önemlidir; bu da villanın kalıntılarının -yüzeyin bir metreden daha az altında- iyi korunmuş olduğu anlamına geliyor.
Swansea Üniversitesi, Neath Port Talbot belediyesi ve Margam Manastırı Kilisesi’nden yetkililer, bu keşfin “Galler’in ulusal tarihi hakkında eşsiz bilgiler” sunduğunu söylüyor.
Tarama sonuçlarında, savunma amaçlı bir sur içinde bir villa ve koridorlu bir bina keşfedildi. Ekip bulguları, duyurudan önce yalnızca BBC News ile paylaşıldı.
Güney Galler’de popüler bir ziyaretçi mekanı olan parkın jeofiziksel araştırmaları, bölgenin kültürel mirası hakkında daha fazla bilgi edinmek amacıyla okul öğrencileri ve yerel halkı kapsayan daha geniş bir projenin parçası olarak yaptırıldı.
Tarama cihazları, yer altında gizli olabilecek potansiyel arkeolojik kalıntıların haritasını çıkarmaya yardımcı oldu. Ekip “altın buldu” – surlarla çevrili 572 metrekarelik bir Roma villasının kalıntılarını keşfetti.
Yeraltında gizli arkeolojik kalıntıları bulmak için gelişmiş tarama ekipmanları kullanıldı. Swansea Üniversitesi Kültürel Miras Araştırma ve Eğitim Merkezi eş direktörü Langlands, yapıyı “gerçekten etkileyici ve prestijli” bir bina olarak tanımladı ve muhtemelen heykeller ve mozaik zeminlerle ince bir şekilde dekore edilmiş olduğunu belirtti.
“Ön cephesinde verandası olan, iki kanadı bulunan, koridor tipi bir villaya benziyor,” diye açıkladı: “Yaklaşık 43 metre uzunluğunda ve ön tarafında altı ana oda, arka tarafında ise sekiz odaya açılan iki koridor bulunuyor gibi görünüyor.”
“Neredeyse kesin olarak, burada kendini evinde gibi hisseden önemli bir yerel devlet yetkilisi var,” diye ekledi: “Burası oldukça hareketli bir yer olmalıydı; büyük bir tarım arazisinin merkeziydi ve birçok insan gelip gidiyordu.”
Bağımsız bir yapı olarak, Galler’de bugüne kadar keşfedilen en büyük villadır.
Galler’deki bilinen Roma kalıntılarının çoğu askeri kamplar ve kalelerden oluşurken, bunun gibi görkemli malikanelere daha az rastlanır. Langlands, bu keşfin uzmanları “Roma-Britanya döneminde Güney Galler hakkında düşünme biçimimizi yeniden yazmaya” zorlayacağını söyledi:
“Galler’in bu kısmı bir sınır bölgesi, imparatorluğun ucu değil; aslında burada, İngiltere’nin güneyindeki tarım merkezlerinde gördüğümüz kadar sofistike ve yüksek statülü binalar vardı. “Ayrıca tarihi Glamorgan bölgesine adını vermiş olabilecek bir yer olan Margam’ın Galler’deki en önemli güç merkezlerinden biri olduğunu da gösterdi.”
Dr. Alex Langlands, Swansea Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ArchaeoMargam projesinin başında bulunuyor.
Araştırmaları gerçekleştiren Galli firma TerraDat’tan Christian Bird, görüntülerin “son derece net olduğunu, villanın yapısını, çevresindeki hendekleri ve alanın genel düzenini 3 boyutlu olarak tanımlayıp haritalandırdığını” söyledi.
Bunun villanın güneydoğusunda yer alan ve ekibin bir tür ahır veya toplantı salonu olduğuna inandığı, 354 metrekarelik büyük bir koridorlu bina da dahildir. Langlands, öncelikli amacın, daha fazla araştırma çalışması yapılmadan ve gelecekteki kazılar için fon aranmadan önce, alanın korunması olacağını söyledi.
“Port Talbot’un Pompeii’si” olma potansiyeline sahip olduğunu öne sürdü ve MS 79’da Vezüv Yanardağı’nın patlamasıyla günümüze kadar ulaşan antik Roma kentine şakayla karışık bir gönderme yaptı.
“Birçok arkeolog Pompeii ile kurulan bağlantılardan dolayı heyecanlanıyor, ancak bence bu kısmen haklı çünkü buradaki koruma seviyesi çok yüksek,” dedi.
“Bunu öncelikle anket verilerinde görebiliyoruz, ancak aynı zamanda buranın yüzlerce yıldır bir geyik parkı olduğunu da biliyoruz – [diğer birçok villa alanına zarar veren] türden bir tarım faaliyetine maruz kalmamış.”
“Arkeolojik kanıtların gerçekten iyi korunmuş olması ve bu nedenle birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve hatta belki de 5. yüzyıla kadar yaşamın nasıl olduğu hakkında çok şey anlatma potansiyeline sahip olmamız gerçekten heyecan verici bir olasılık.”
Margam Milli Parkı, Port Talbot kasabasına ve çelik fabrikasına yaklaşık iki mil uzaklıktadır. Ekibin bulgularına ilişkin daha ayrıntılı bilgiler, 17 Ocak’ta Margam Manastırı Kilisesi’nde düzenlenecek bir açık gün etkinliğinde paylaşılacaktır.
Port Talbot’ta yaşayan ve yerel tarihe büyük ilgi duyan emekli öğretmen Margaret Jones, biletini ayırttı ve daha fazlasını öğrenmek için sabırsızlandığını söyledi. “Benim oyun oynadığım, çocuklarımın ve torunlarımın oyun oynadığı bu yerin, ayaklarımızın altında böyle inanılmaz bir evin olduğuna dair düşünce beni hâlâ biraz şok ediyor. Bu, akıl almaz bir şey.”
İngiliz hükümeti tarafından finanse edilen ArchaeoMargam projesi kapsamında, okul öğrencileri Margam Manastırı Kilisesi’nin batısındaki arazide kazı çalışmalarına yardımcı oldular.
Neath Port Talbot belediyesinde Kültürel Miras Eğitim Sorumlusu olarak görev yapan ve aynı zamanda Genç Arkeologlar Kulübü’nü yöneten Harriet Eaton, keşfin “inanılmaz” ve “hayal bile edemeyeceğimiz bir şey” olduğunu söyledi.
“Burada bir topluluk kazısı olsa ve insanlara altımızda ortaya çıkan tarihle doğrudan bağlantı kurma fırsatı sunsa harika olurdu,” dedi.
Margam Country Park, yerel belediye tarafından sahiplenilmekte ve işletilmektedir ve Demir Çağı’ndan kalma bir tepe kalesi, 12. yüzyıldan kalma bir manastır kalıntıları ve etkileyici bir Viktorya dönemi kalesi gibi birçok cazibe merkeziyle zaten önemli bir tarihi alan olmuştur.
Ancak park müdürü Michael Wynne’e göre, villa buluntusu, Margam’da Roma döneminde neler olup bittiği hakkındaki “bilgilerimizdeki büyük bir boşluğu” doldurmaya yardımcı olacak diyor:
“Bu kadar batıda ve bu kadar büyük bir keşif gerçekten alışılmadık bir durum; Galler ve yerel tarih hakkındaki bilgilerimize gerçekten katkıda bulunacak,. Margam Parkı’na, Neath Port Talbot’a ve genel olarak Galler’e daha fazla ziyaretçi getirecek.Bu gerçekten çok güzel bir haber.”
/BBC News/
