Hindistan’da kız çocuklarının erken yaşta evlendirilmesi ciddi bir sorun. Çocukların söz söyleme hakkı yok.
BBC Dünya Servisi’nden Divya Arya kız çocuklarının erken yaşta zorla evlendirilmesinin yarattığı derin travmayı ve buna karşı farklı mücadele yolarlından bir olan futbol hikayesini yazmış:
Nisha Vaishnav 14 yaşındayken, sıcak bir yaz akşamı 18 yaşındaki kız kardeşi Munna ile futbol antrenmanındayken, beş yetişkin yabancının kendilerini fotoğrafladığını fark ettiler.
Nisha kısa süre sonra neden orada olduklarını anladı; grup aynı aileden geliyordu ve aralarında oğulları için eş arayan bir çift de vardı.
Orada bulunan Nisha’nın annesi de evlilik olasılığını teşvik etmek konusunda istekliydi.
Hepsi Hindistan’ın kuzeybatısındaki Rajasthan eyaletinde bulunan Padampura köyündeki Vaişnavların evine geri döndüler.
“Annem bana saygı göstergesi olarak ayaklarına dokunmamı söyledi,” diyor Nisha ve ekliyor: “ama reddettim.”
‘Köy kadınları bizi işaret ederdi.’
Hindistan’da 18 yaşından küçük bir kızın veya 21 yaşından küçük bir erkeğin evlenmesi yasa dışı olsa da, uygulamada çocuk evlilikleri hala yaygındır.
Çocuk hakları örgütü UNICEF’e göre, Hindistan’da yaşayan kadınların yaklaşık %25’i yasal evlilik yaşına ulaşmadan önce evlenmiştir.
Rajasthan’da çocuk evlilik oranları ulusal ortalamanın üzerinde ve kız çocukları nadiren evlilik tekliflerini reddedebiliyor veya ebeveynlerinin isteklerine karşı gelebiliyor.
Nisha, 2022 yılında Munna tarafından futbolla tanıştırıldı. Munna ise bu sporu bir yıl önce, kız çocuklarının spor yoluyla hayatlarını iyileştirmelerine yardımcı olmayı amaçlayan eyalet çapındaki kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Football for Freedom aracılığıyla keşfetmişti.
Munna, köyünde projeyi desteklemiş, turnuvalara seyahat izni almak ve sahada uzun tunikler ve bol pantolonlar yerine şort giymek için mücadelelere öncülük etmişti; bu, evli kadınların kamusal alanda erkeklerin yanında yüzlerini örttüğü bir köy için çok büyük bir adımdı.
Munna, “İlk iki üç gün boyunca köy kadınları bizi işaret ederek ‘Bakın şu kızlar nasıl da bacaklarını gösteriyorlar’ derlerdi,” diyor:
“Onları görmezden geldik, umursamayacağımıza karar verdik ve şort giymeye devam ettik.”
Munna, köyünde şortla futbol oynama ve turnuvalara gitme mücadelesine öncülük etti.
Nisha oyunda kısa sürede üstün başarı göstererek 2024’te Ulusal Futbol Şampiyonası’nda Rajasthan eyalet futbol takımında oynama şansını yakaladı.
Ayrıca saçlarını da kısa kestirdi; bu, kızların saçlarını uzun bırakmasının beklendiği bir köyde bir meydan okuma eylemiydi.
Nisha, futbol antrenmanında onu izleyen aileden gelen evlilik teklifini reddetti.
Evlenmek için çok genç olduğunu ve futbol hayallerinin peşinden koşmaya devam etmek istediğini açıkça belirtti.
Yaklaşık bir ay sonra, diğer aile tekliflerini geri çekti.
Nisha ve Munna, 2025 yılında başka bir aileden gelen ve kendilerini ve küçük kardeşlerini kapsayan ortak evlilik teklifine de karşı çıkmışlardı.
Babası Nisha’ya futbol antrenmanında onu bekleyen bir sevgilisi olup olmadığını sorduğunda, Nisha şöyle cevap verdiğini söylüyor:
“Sevgilim yok. Ben futbol oynamaya gidiyorum, benim aşkım bu.”
Futbol sayesinde iş bulmak
Birçok araştırmaya göre, çocuk yaşta evlendirilen kız çocukları cinsel zorlama, erken gebelik, yetersiz beslenme ve daha kötü sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalma riski altındadır.
Ayrıca, eğitimlerini erken bırakma olasılıkları daha yüksek olup, bu durum yaşam koşullarını iyileştirme şanslarını azaltmaktadır.
Kadın hakları alanında faaliyet gösteren kar amacı gütmeyen kuruluşun bir parçası olan Football for Freedom’dan Padma Joshi, aileleri bu riskler konusunda bilgilendirmek istiyor.
Ona göre, Football for Freedom, 2016’da kurulduğundan beri Rajasthan’daki 13 köyde yaklaşık 800 kıza eğitim verdi.
Joshi, “Velilerle konuşmaya başladığımızda, futbolu çocuk evliliklerini durdurmak için tanıttığımızı asla söylemedik,” diyor.
Joshi, ebeveynlere kızlarının futbolda başarılı olmasının nihayetinde iş bulmalarına yardımcı olabileceğini, çünkü Hindistan eyaletlerinin kamu sektöründeki bazı pozisyonları sporcular için ayırdığını açıklıyor.
Laali, evinin verandasında, parlak pembe ve turuncu bir tunik ve pantolon giymiş, başörtüsü ve parlak turuncu bir eşarp takmış halde oturuyor. Arkasında, bir bankta oturmuş, dalgın dalgın etrafa bakan kocası ve oğlu var.
Kendisi de çocuk yaşta gelin olan Laali Vaishnav, kızlarının “kötü etkilere” maruz kalmasından endişe duyduğunu söylüyor.
Yoksulluk ve gelenekler, Hindistan’da ailelerin kızlarını evlendirmeye devam etmelerinin nedenleri arasında yer alıyor; kızlar genellikle mali yük olarak görülüyor.
Nisha ve Munna’nın 2020 yılında 16 yaşında evlenen bir ablası var ve anneleri Laali de kendisi çocuk yaşta evlenmişti.
Kararlarını savunan Laali, köylülerin çocuklarının erken yaşta evlendirilmemesi halinde “kötü etkilere maruz kalacaklarından ve erkek çocuklarla kaçacaklarından” korktuklarını söylüyor.
En büyük kızını 16 yaşında evlendirmenin yasa dışı olduğunu bilip bilmediği sorulduğunda, başını sallayarak kimsenin yakalanmadığını açıklıyor:
“Sessizce yapıyoruz, düğün davetiyesi bastırmıyoruz, evi süslemiyoruz veya çadır kurmuyoruz.”
Ancak kanun açık: Çocuk evliliğine aracılık etmek suçtur.
Çocuk evliliği törenlerini gerçekleştiren yetişkinler ile çocuk evliliğine izin veren veya ihmalkarlıkla bunu engellemeyen ebeveynler veya vasiler, iki yıla kadar hapis ve 100.000 rupi (1.100 dolar) para cezasına çarptırılabilir.
Çocuk evliliği bildirilmezse, erkek ve kadın reşit olduklarında daha sonra kayıt altına alınabilir ve kimse yargılanmaz.
Hindistan genelinde çocuk evliliği vakalarının sayısı, farkındalık ve yaptırımların iyileşmesiyle birlikte giderek artmaktadır.
Kadın ve Çocuk Geliştirme Bakanlığı’na göre, 2017’deki 395 vakaya kıyasla 2021’de 1.050 vaka bildirildi.
Ancak UNICEF’e göre, bu oran Hindistan’da her yıl evlendirilen 18 yaş altı kız çocuklarının tahmini 1,5 milyonluk sayısının çok küçük bir bölümünü oluşturuyor.
Nisha ve Munna’nın takımı, Ekim 2025’te düzenlenen 17 yaş altı Eyalet Okul Oyunları’nda birinci oldu.
Şu anda 15 yaşında olan ve hala okulda okuyan Nisha, bir gün Hindistan milli futbol takımında oynamayı umuyor.
Başarılı olamazsa, devlet memurluğu elde etmesi ona mali bağımsızlık ve özgürlük sağlayacaktır.
Sporcular için ayrılan işlerden birine hak kazanabilmesi için, üniversiteyi bitirdikten sonrasına kadar eyalet düzeyinde veya daha üst düzeyde oynamaya devam etmesi gerekiyor.
Şu anda 19 yaşında olan Munna, çocuk yaşta evlendirilmekten kurtulmayı başarmış olsa da, ablasının kayınpederi ve kayınvalidesi tarafından zorla evlendirilme olasılığı hala mevcut.
Teklife karşı çıkıyor
Munna, futbolda Nisha kadar yüksek seviyelere ulaşamamış olsa da, Football for Freedom Projesi’nde kız çocuklarına eğitim veriyor ve üniversitede lisans eğitimi alıyor.
Okulda spor öğretmeni olmayı umuyor.
Bu arada, eğittiği kız çocuklarına çocuk evliliğine karşı öğütler veriyor:
“Evliliklerini engelleyebilsem de engelleyemesem de, hayatta bir şeyler başarmalarına, hayallerini gerçekleştirmelerine yardımcı olmak istiyorum.”
/BBC News/
