Panama yetkilileri, Hong Kong merkezli CK Hutchison grubuna verilen imtiyazın mahkeme tarafından iptal edilmesinin ardından Panama Kanalı’ndaki iki limanın kontrolünü yeniden ele geçirdi. Grup ise “mevcut tüm yasal seçenekleri” değerlendirdiğini belirtiyor.
AFP’nin haberine göre mahkemenin Hong Kong merkezli CK Hutchson grubuna verilen imtiyazı iptal etmesinin ardından, Panama yetkilileri 24 Şubat Pazartesi günü Panama Kanalı üzerindeki iki limanın kontrolünü ele geçirdi .
Ocak ayının sonunda Panama Yüksek Mahkemesi, CK Hutchison’ın bir yan kuruluşu olan Panama Limanları Şirketi’nin (PPC), kanalın iki ucunda bulunan iki limanı , Atlantik Okyanusu tarafındaki Cristobal Limanı’nı ve Pasifik tarafındaki Balboa Limanı’nı yönetmesine izin veren sözleşmeyi “anayasaya aykırı” buldu.
Panama Cumhurbaşkanı José Raul Mulino Pazartesi günü yaptığı açıklamada, “iki limanı işletme bahanesiyle yıllardır özerk bir bölge kurulduğunu” belirterek, “şeffaflık olmaksızın bütün bir ülkeyi boyunduruk altına alan” PPC ile yapılan sözleşmeyi kınadı.
Panama Sayıştayının Yüksek Mahkemede itirarazına rağmen Panama PPC’den alması gereken 1,2 milyar doları henüz tahsil etmedi.
Danimarkalı Maersk grubunun bir yan kuruluşu olan APM Terminals, Panama’daki direktörü Marliz Bermudez’in yaptığı açıklamaya göre, yeni bir işletim sisteminin kurulumuyla Balboa’da ilk operasyonlarına başladı ve böylece liman faaliyetlerine kademeli olarak yeniden başlayabilecek.
Hong Kong merkezli holding CK Hutchison, Salı günü yayınladığı bir açıklamada, “terminallerin ele geçirilmesini yasa dışı” ve “Panama Devleti tarafından alınan önlemlerin Balboa ve Cristobal terminallerinin operasyonları (…) ve güvenliği için de ciddi riskler oluşturduğunu” belirtti.
Grup, “Panama Cumhuriyeti’ne ve onunla birlikte hareket eden temsilcilerine ve üçüncü şahıslara karşı olası yasal işlemler” de dahil olmak üzere “mevcut tüm çözüm yollarını” incelemeye devam edeceğini duyurdu.
Hong Kong Ticaret Bakanı Algernon Yau Ying-wah da Salı günü yaptığı açıklamada, “Panama hükümetinin dün (23 Şubat) iki Panama limanını zorla ele geçirmesinden duyduğu güçlü hoşnutsuzluğu ve karşıtlığını” dile getirdi.
18 aylık geçiş
Bu yeniden başlama, Amerika Birleşik Devletleri’nin , küresel deniz ticaretinin yaklaşık %5’inin geçtiği stratejik öneme sahip 80 kilometrelik bir su yolu olan Kanal üzerindeki Çin etkisini sınırlama çabalarıyla aynı zamana denk geliyor.
Geçtiğimiz hafta CK Hutchison, Panama hükümetinden bu iki terminalin faaliyetlerine devam edebilmesi ve böylece “kaosu önleyebilmesi” için müzakerelere başlamasını istedi.
Ancak Pazartesi günü, Panama Denizcilik Otoritesi limanlarının kontrolünü ele geçirdi ve operasyonların devamlılığını garanti altına aldı,” diye duyurdu kurumun limanlar direktörü Max Florez. Bu önlem, Mahkeme kararının resmi gazetede yayınlanmasının ardından bir kararname ile resmileştirildi.
Açıklamasına göre, “işgal kararnamesi”, limanların yeni bir uluslararası ihale yoluyla devredilmesinden önce iki farklı şirket tarafından işletileceği 18 aylık bir geçiş dönemini başlatıyor.
Danimarkalı Maersk grubunun bir iştiraki olan APM Terminals, Balboa limanını 26 milyon dolara işletecek. Hükümetin açıkladığına göre, MSC’ye ait Terminal Investment Limited (TiL) ise Cristobal limanını yaklaşık 16 milyon dolara işletecek.
Geçen yıl Panama üzerinden geçen konteynerlerin %38’i bu iki limandan geçti.
“İyi bir iş değil”
Çalışma ve Kalkınma Bakanı Jackeline Muñoz, yaklaşık 1200 kişinin çalıştığı iki terminalde “işten çıkarma olmayacağına” dair güvence verdi.
Balboa limanında isminin açıklanmasını istemeyen bir çalışan AFP’ye verdiği demeçte, “Her şey durmuş durumda, başımıza ne geleceğini bilmiyoruz” dedi.
Washington, Panama’nın yönetimi devralma kararını memnuniyetle karşıladı. ABD’nin Panama Büyükelçisi Kevin Cabrera gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bunlar işlerini iyi yapmayan yöneticilerdi” diyerek, Panamalıların “yargı sistemlerinin kendi kararlarını verme hakkına” sahip olduklarını vurguladı.
CK Hutchison, “ciddi zararlara” uğradığını iddia ederek, Panama kararını merkezi Paris’te bulunan Uluslararası Ticaret Odası (ICC) nezdinde temyize götüreceğini açıkladı.
Panama Yüksek Mahkemesi, CK Hutchison’ın 2021’de 25 yıl daha uzatılan imtiyazının, Hong Kong grubuna “Panama devlet hazinesinin pahasına” orantısız bir şekilde fayda sağladığı gerekçesiyle “anayasaya aykırı” olduğuna hükmetti.
Bu karar Washington tarafından memnuniyetle karşılandı ancak Pekin’den sert bir tepkiye yol açtı ve Pekin “şirketlerinin meşru hak ve çıkarlarını koruyacağını” vaat etti.
/AFP /
