Hindistan yeni şekillenen küresel ilişkilerin odak noktası olmaya devam ediyor. Dünyanın en kalabalık nüfusuna sahip Hindistan gelişmekte olan ülkelerin ilk sırasında yer alıyor. Geçmişte ‘’bağlantısızlar ülkelerin’’ lideri olan bu ülke hem kendi coğrafi alanında hem de kürseel alanda kendisini hissettirmeye çalışıyor.
Ortadoğu’ya duyulan ilgi de bundan kaynaklanıyor. Bu nedenle Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin İsrail gezesi dikkat çekiyor.
BBC’den Nikita Yadav ve Abhishek Dey bu gezinin olası sonuçlarını analiz etti.
Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Gazze’deki savaşın başlamasından bu yana iki günlük bir gezi ziyaret için İsrail’e geldi.
Modi’nin İsrail parlamentosu Knesset’e hitap etmesi ve Başbakan Benjamin Netanyahu ile Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile görüşmeler yapması bekleniyor. Filistin liderleriyle bir görüşme programı bulunmuyor.
Bu ziyaret, iki ülkenin savunma, teknoloji ve ticaret alanlarındaki bağlarını güçlendirme arayışında olduğu bir dönemde gerçekleşiyor; bu ilişki, Modi’nin on yıldan uzun bir süre önce iktidara gelmesinden bu yana önemli ölçüde gelişti.
Ancak analistler, bu ziyaretin Hindistan’ın İsrail ve diğer Orta Doğu ülkeleriyle ilişkilerini dengeleme çabası içinde olduğu bir dönemde dış politikasını da test edeceğini söylüyor.
2017’de Modi, İsrail’i ziyaret eden ilk Hindistan başbakanı oldu. Bu gezi, ilişkilerde bir dönüm noktası olarak geniş çapta değerlendirildi.
İki ülke terörle mücadele ve savunma konularında yakın işbirliği yapıyor. Hindistan aynı zamanda İsrail silahlarının en büyük alıcıları arasında yer alıyor.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Modi’nin ziyaretini “tarihi” bir ziyaret olarak nitelendirdi.
X platformunda.”İsrail ve Hindistan arasındaki bağ, iki küresel lider arasında güçlü bir ittifaktır. İnovasyon, güvenlik ve ortak stratejik vizyon konularında ortağız. Birlikte, istikrara ve ilerlemeye adanmış bir uluslar ekseni inşa ediyoruz” diye yazdı.
Modi de verdiği cevapta, Hindistan’ın “güven, yenilikçilik ve barış ve ilerlemeye yönelik ortak bir bağlılık üzerine kurulu, İsrail ile süregelen dostluğa derin değer verdiğini” söyledi.
Dış ilişkiler uzmanı Harsh V Pant, “Hindistan, İsrail ile olan ortaklığına bağlılığını göstermek isterken, aynı zamanda Ortadoğu’daki önceliklerini dengelemeye çalışıyor” dedi.
Hindistan, 7 Ekim’de Hamas önderliğinde gerçekleşen ölümcül saldırıları kınadı ve İsrail ile dayanışma içinde olduğunu ifade ederken, Gazze’deki sivil kayıplarından duyduğu endişeyi dile getirdi ve iki devletli çözüme verdiği desteği yineledi.
Ancak bu ziyaret, bölgesel gerilimlerin arttığı bir döneme denk geliyor. En önemli endişelerden biri, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı askeri harekât tehdidi ve herhangi bir tırmanmanın daha geniş bir bölgesel çatışmayı tetikleyebileceği korkusudur.
ABD, İran’ı nükleer programını dizginlemeye zorlamak amacıyla son haftalarda bölgedeki varlığını güçlendiriyor ve bu, son on yılların en büyük askeri yığılmalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Ancak analistler, Modi’nin ziyaretinin odak noktasının kesinlikle ikili ilişkiler olacağını ve bölgesel gerilimlerle ilgili herhangi bir görüşmenin muhtemelen kapalı kapılar ardında kalacağını söylüyor.
Bu durum beklenen bir gelişme çünkü Delhi’nin İran ve Orta Doğu’daki diğer birçok ülkeyle de güçlü bağları bulunuyor.
Observer Research Foundation düşünce kuruluşunun Orta Doğu ofisi yöneticisi Kabir Taneja.
“Hindistan, Filistin’i 1988’de tanıdı. Siyasi olarak yapılabileceklerin büyük kısmı yapıldı… Hindistan’ın uzun süredir savunduğu pozisyona göre, bölgesel çatışmalar bölgenin kendi aralarında çözmesi gereken sorunlardır” diyor:
“Hindistan kendi iç işlerine dış müdahale beklemediği gibi, aynı prensibi Orta Doğu için de uygulamaktadır.”
Ziyaret öncesinde Knesset (Meclis evi) Hindistan bayrağının renkleriyle aydınlatıldı. Modi, bu görüntüyü sosyal medyada paylaşarak Çarşamba günü milletvekillerine hitap etmeyi dört gözle beklediğini söyledi.
Ancak konuşması İsrail’de siyasi tartışmalara konu oldu.
Muhalefet, Yüksek Mahkeme Başkanı Isaac Amit davet edilmediği takdirde Modi’nin Knesset’teki konuşmasını boykot etmekle tehdit etti. Amit’in davet edilmemesinin, yargı reformlarıyla ilgili devam eden siyasi bir anlaşmazlıkla bağlantılı olduğu bildiriliyor.
Meclis Başkanı’nın, boş kalan koltukları doldurmak için eski milletvekillerini davet etmeyi planladığı bildiriliyor.
Hindistan’da muhalefet liderleri de ziyareti eleştirdi.
Kongre Partisi sözcüsü Jairam Ramesh, bu geziyi kınayarak Modi hükümetini Filistin davasını terk etmekle suçladı.
Eleştirilere rağmen, analistler bu ziyaretin Hindistan’ın uzun vadeli stratejik hesaplamalarını yansıttığını söylüyor.
Taneja, Modi’nin ziyaretinin “büyük ölçüde ikili ilişkiler gerekliliklerinden kaynaklandığını” söylüyor:
“Hindistan’ın yerli savunma teknolojisi, özellikle savaşın daha otomatik ve teknoloji odaklı hale gelmesiyle birlikte, birçok alanda hâlâ geride kalıyor. Pakistan ve Çin ile yaşanan gerilimler göz önüne alındığında, Hindistan’ın en iyi teknolojik ekipmanı aramaktan kaçınma lüksü yok ve İsrail bu gereksinimi çok iyi karşılıyor”
Ancak Ortadoğu’daki bölgesel istikrarın, bağlantı ve enerji güvenliği de dahil olmak üzere Hindistan’ın daha geniş çıkarları için “son derece önemli” olduğunu da sözlerine ekledi.
Modi, Hindistan-İsrail ilişkisini övecek olsa da, İsrail’i eleştiren Ortadoğu’daki ortaklarıyla Hindistan’ın uzun süredir devam eden ilişkilerini bozmamaya da özen gösterecektir.
/BBC News/
