Dünyanın tanınmış en köklü araştırma şirketi Gallup’un yeni anketine göre, Amerikalıların on yıllardır İsrail’e duydukları sempati azalıyor. Bunun yerine anket sonuçları desteğin Filistinlilere doğru önemli ölçüde kaydığını gösteriyor.
AP’nin araştırma muhabirlerinden Linley Sanders’in haberine göre bu değişim Gazze’deki savaş sırasında hız kazandı. Üç yıl önce Amerikalıların %54’ü İsraillilere, %31’i ise Filistinlilere daha fazla sempati duyuyordu.
Şu anda destekleri neredeyse eşit dağılmış durumda; %41’i Filistinlilere, sadece %36’sı ise İsraillilere daha çok sempati duyduğunu söylüyor.
Rakamlar, İsrail’e verilen desteğin ABD’de ne kadar tartışmalı bir konu haline geldiğini, Amerikan siyaseti ve dış politikası için derin sonuçlar doğurduğunu yansıtıyor.
Bu değişen duygu büyük ölçüde, artık Filistinlilere sempati duyma olasılığı çok daha yüksek olan Demokratlar tarafından yönlendiriliyor. ABD’nin İsrail’e yaptığı yardım, bu yılki parti ön seçimlerinde önemli bir ayrım noktası oldu.
Gallup’un verileri, bu değişimin Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e saldırmasından önce zaten gerçekleşmekte olduğunu ve İsrail’in Gazze’deki sonraki askeri operasyonları sırasında daha da arttığını gösteriyor. Anketin hata payı artı veya eksi 4 puan olup, bu da İsraillilere ve Filistinlilere yönelik duyguların kabaca eşit olduğu anlamına geliyor.
Gallup’ta kıdemli küresel haber yazarı olan Benedict Vigers, “Eşitliğe ulaşmaları ilk kez oluyor ve bu gerçekten çok dikkat çekici,” dedi; “Çok kısa bir sürede, kamuoyu görüşündeki bu çok önemli fark tamamen kapandı.”
Demokratlar ve bağımsızlar
Demokratların yaklaşık üçte ikisi artık endişelerinin daha çok Filistinlilerle ilgili olduğunu söylerken, sadece onda ikisi İsraillilere daha çok sempati duyuyor. 2016’da ise durum çok farklıydı: Demokratların yaklaşık yarısı İsraillilere, sadece dörtte biri Filistinlilere daha çok sempati duyuyordu.
Bu değişim, İsrail-Hamas savaşı meseleyi Demokrat Parti içinde bir gerilim noktası haline getirmeden önce bile başlamıştı. Filistinli militanlar ilk saldırıda çoğunluğu sivil olmak üzere yaklaşık 1200 kişiyi öldürdü ve 251 kişiyi rehin aldı, ancak İsrail’in yanıtı yaygın olarak orantısız olarak görüldü; Gazze sağlık yetkilileri 72.000’den fazla Filistinlinin öldürüldüğünü, bunların neredeyse yarısının kadın ve çocuk olduğunu ve bölgenin geniş alanlarının enkaz haline geldiğini bildirdi. Birçok ilerici politikacı ve aktivist şimdi İsrail’in savaştaki eylemlerini soykırım olarak nitelendiriyor; İsrail ise bu suçlamayı şiddetle reddediyor.
7 Ekim saldırılarından önce yapılan bir Gallup anketine göre, Demokratlar 2023’ten beri Filistinlilere İsraillilerden daha fazla sempati duyuyorlar; ancak Gallup’un anketleri, 2017 civarından beri çatışmadaki desteklerinin Filistinlilere doğru kaydığını ve İsraillilerden uzaklaştığını gösteriyor.
Bu sempati azalmasının bir kısmı , ayrı bir Gallup anketine göre, 2017 ile 2024 yılları arasında ABD’deki popülaritesi yaklaşık 15 puan düşen sağcı İsrail lideri Başbakan Benjamin Netanyahu’ya duyulan hoşnutsuzlukla bağlantılı görünüyordu .
Netanyahu, yönetiminin son yılında eski Başkan Barack Obama ile çatışmış, ardından Başkan Donald Trump ile daha sıcak bir ilişki kurmuştu. Trump, ilk döneminde Netanyahu’ya Kudüs’ün İsrail’in başkenti olarak tanınması ve Golan Tepeleri üzerindeki İsrail egemenliğinin kabul edilmesi de dahil olmak üzere birçok zafer kazandırmıştı.
Trump ayrıca üç Arap ülkesini İsrail ile ticari ve diplomatik ilişkiler kurmaya ikna etmişti. Trump ve Netanyahu arasındaki yakınlık, Trump’ın ikinci döneminde de devam etti.
İsrailliler ve Filistinliler arasındaki çatışma, Başkan Joe Biden’ın yönetimi sırasında ve 2024 başkanlık seçimleri sırasında Demokratlar için bir gerilim noktasıydı . Gazze’deki savaşın başlamasından sadece birkaç ay sonra, 2023’ün sonlarına doğru yapılan bir AP-NORC anketi, Demokratların ABD’nin İsrail’e çok fazla destek verip vermediği konusunda keskin bir şekilde bölünmüş olduğunu ortaya koyarken, 2024’te yapılan bir başka AP-NORC anketi de Demokrat seçmenlerin İsrail hükümetinin savaşın tırmanmasından “çok fazla” sorumlu olduğunu söyleme olasılığının daha yüksek olduğunu gösterdi .
Gallup’un anketine göre, savaş ilerledikçe Demokratların Filistinlilere olan sempatisi yoğunlaştı ve bağımsızların görüşleri de değişti. Bu yıl, Gallup’un trendinde ilk kez bağımsızlar Filistinlilere İsraillilerden daha fazla sempati duydu. Bağımsızların yaklaşık 10’da 4’ü Filistinlilere daha fazla sempati duyuyor. Bu oran İsrailliler için yaklaşık 10’da 3 olup, yeni bir düşük seviyeyi gösteriyor.
Cumhuriyetçilerin çoğu İsrail’in yanında yer almaya devam ediyor; yaklaşık 10 kişiden 7’si İsraillilere daha fazla sempati duyduğunu söylüyor, ancak bu oran savaşın başlamasından önce 10 kişiden 8’ine kıyasla hafif bir düşüş gösteriyor. Cumhuriyetçilerin izolasyonist “Önce Amerika” kanadındaki bazı isimler de ABD’nin İsrail’e verdiği geleneksel desteği giderek daha fazla sorguluyor.
Nesiller arası farklar
Gallup anketine göre, 18-34 yaş arası genç yetişkinler de Filistinlilere karşı giderek daha fazla sempati duyuyor.
Genç Amerikalıların Filistinlilere yönelik sempatisi 2020 yılından bu yana artmaya başladı ve bu yıl yeni bir zirveye ulaştı. 18-34 yaş arası kişilerin yaklaşık yarısı Filistinlilere daha fazla sempati duyduğunu söylerken, aynı şeyi İsrailliler için söyleyenlerin oranı yaklaşık dörtte bir civarında.
Savaş sırasında ülke genelindeki üniversite kampüslerinde İsrail-Hamas savaşına karşı öğrenci protestoları düzenlendi ve üniversitelerden İsrail’i destekleyen yatırımları kesmeleri istendi.
Ancak Vigers’e göre bu değişim “kısmen nesiller arası bir hikaye”.
Yeni anket ayrıca, ilk kez 35-54 yaş arası orta yaşlı Amerikalıların Filistinlilere İsraillilerden daha fazla sempati duyduğunu ortaya koydu; bu, geçen yıla göre bir tersine dönüş. 55 yaş üstü Amerikalılar İsrail’e daha fazla sempati duyarken, bu fark da giderek azalıyor.
Vigers, “55 yaş üstü yetişkinler İsraillilere karşı daha sempati duyuyorlar, ancak bu oran 2005’ten beri en düşük seviyede” dedi.
Filistin devleti
Yeni ankete göre, ABD’li yetişkinlerin yaklaşık 10’da 6’sı (%57) Batı Şeria ve Gazze Şeridi’nde bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını destekliyor. Bu oran, son yıllardaki oranlardan önemli ölçüde farklı değil; zira 2020’den beri ABD’li yetişkinlerin en az yarısı bağımsız bir Filistin devletini destekliyor.
Vigers, bu konuda “parti kutuplaşmasının rekor seviyesine ulaştığını veya yaklaştığını” belirtiyor, ancak bu durum yıldan yıla keskin bir artış göstermediğini de ekliyor.
Son yıllarda Amerikalıların İsrail’e karşı olumlu görüşlerinin azalmaya başladığı, buna karşılık Filistin topraklarına yönelik olumlu görüşlerinin ise arttığı gözlemlenmiştir. Yine de Amerikalılar İsrail’e karşı daha olumlu bir tutum sergiliyor:
Amerikalıların yaklaşık %46’sı İsrail hakkında olumlu görüş bildirirken, Filistin toprakları için bu oran %37’dir.
Son birkaç yıldır, Demokratlar ve bağımsızlar arasında iki devletli çözüme destekte bir artış yaşandı. Şu anda, Demokratların yaklaşık dörtte üçü ve bağımsızların yaklaşık onda altısı bağımsız bir Filistin devletini desteklediğini söylüyor. Cumhuriyetçilerin ise sadece üçte biri aynı şeyi söylüyor.
İki devletli çözümden doğrudan etkilenecek kişilerin görüşleri oldukça farklı. 2025 yılında yapılan Gallup Dünya Anketi’ne göre, İsrail’de yaşayan İsraillilerin ve Batı Şeria ile Doğu Kudüs’te yaşayan Filistinlilerin yalnızca yaklaşık onda üçü, İsrail’in yanında bağımsız bir Filistin devletinin var olacağı iki devletli çözümü desteklediklerini belirtti .
Vigers, “Bölgede, İsraillilerin ve Filistinlilerin çok daha azı, benzer bir soru sorulduğunda Amerikalılara kıyasla iki devletli çözümden yana olduklarını söylüyor” dedi:
“Bölgenin kendisi ile Amerikalıların bölgeye yönelik görüşleri arasında ilginç bir kopukluk var.”
