🔴DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, 1994’te DEP milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılmasıyla başlayan süreci ve 2016 sonrası HDP’li vekillerin tutuklanmaları ile kayyım atamalarını Meclis Araştırması önergesiyle gündeme taşıdı.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Sözcüsü Ayşegül Doğan, yasama dokunulmazlığının halk iradesinin kesintisiz temsili için anayasal bir güvence olduğu vurgusuyla, Kürt halkının seçilmiş temsilcilerine yönelik tarihsel ve güncel müdahalelerin araştırılması için Meclis Başkanlığı’na Meclis Araştırması önergesi sundu.
Önergede, demokrasinin yalnızca yönetim biçimi değil, egemenliğin halkta olduğu tarihsel ve ahlaki bir iddia olduğu belirtilerek, seçilmiş temsilcilere yönelik müdahalelerin yurttaşların kolektif iradesini sınırladığı ifade edildi. Yasama dokunulmazlığının kişisel imtiyaz değil, çoğulcu demokrasiyi koruyan araç olduğu vurgulandı. Temsilin askıya alınmasının hukuki ve etik sorun yarattığı, güvenlik gerekçelerinin temel haklar karşısında ölçülülük ve hesap verebilirlik ilkelerine bağlı olması gerektiği kaydedildi.
2 MART SÜRECİ HATIRLATILDI
Gerekçede, kamuoyunda “2 Mart Darbesi” olarak anılan 2 Mart 1994 sürecine dikkat çekildi. O tarihte Demokrasi Partisi (DEP) Genel Başkanı Hatip Dicle, Şirnex Milletvekili Orhan Doğan, Amed Milletvekili Leyla Zana, Mêrdîn Milletvekili Ahmet Türk, Mûş Milletvekili Sırrı Sakık ve Şirnex Bağımsız Milletvekili Mahmut Alınak’ın dokunulmazlıkları Meclis Genel Kurulu kararıyla kaldırıldığı hatırlatıldı. Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmadan, itiraz hakları kullanılmadan ve savunmaları tamamlanmadan gözaltına alınarak tutuklandıkları belirtildi. Ardından Şirnex Milletvekili Selim Sadak ve Amed Milletvekili Sedat Yurtdaş da cezaevine gönderildiği hatırlatılan gerekçede, dönemin Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş ve Başbakan Tansu Çiller’in açıklamalarının kuvvetler ayrılığına gölge düşürdüğü de ifade edildi. 1990’lı yıllarda OHAL uygulamaları kapsamında köy boşaltmaları, zorunlu göçler ve faili meçhul cinayetlerle siyasal temsil alanının daraltıldığı, bu durumun bölgedeki hak ihlalleriyle tarihsel bağının güçlü olduğu vurgulanan gerekçede, temsil imkanının zayıflatılmasının toplumsal sorunların demokratik kanallardan ifade edilmesini zorlaştırdığı, sistem ile toplum arasındaki güveni aşındırdığı belirtildi.
KOBANÊ DAVASI
2016’da Halkların Demokratik Partisi (HDP) milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması ve 4 Kasım 2016’dan itibaren HDP Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ile Figen Yüksekdağ başta olmak üzere çok sayıda vekilin tutuklanması da hatırlatıldı. Komuoyunda “Kobanê Kumpas Davası” olarak da bilinen dava sürecinde ağır cezalar verildiği, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına rağmen özgürlüklerin sağlanmadığı kaydedildi. Yerel yönetimlerde 647 sayılı OHAL KHK’si ile seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınarak kayyum atanmasının, yerel demokrasi ve seçme-seçilme hakkını zedelediği ifade edildi.
DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, önergesinde Anayasa’nın 98’inci maddesi ile Meclis İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını talep etti. 1994-2026 yılları arasında Kürt siyasetçilere yönelik gözaltı, tutuklama, parti kapatma, yerel yönetimlerde halk iradesinin gaspı uygulamalarının; mevzuat ve uygulamaların Anayasa ve uluslararası hukuk açısından değerlendirilmesini istedi. Nedenlerin, sorumluların ortaya konulması, benzer müdahaleleri önleyecek mekanizmaların oluşturulması ve çözüm önerileri geliştirilmesinin parlamentonun asli görevi olduğunu vurguladı.
Ayrıca önergede, tarihsel sorumluluğun yerine getirilmesi, demokratik güvencelerin tesis edilmesi ve Kürt halkının temsil haklarının korunmasının, barış ve kardeşlik hedefleri açısından zorunlu olduğu belirtildi.
Önergenin Meclis gündemine alınması bekleniyor.
Kaynak: MA
