Hindistan ve Kanada, diplomatik gerilimler nedeniyle dibe vuran ilişkileri yeniden canlandırmak için Delhi’de bir araya gelen her iki ülkenin başbakanı nükleer enerji de dahil olmak üzere bir dizi anlaşma imzaladıklarını duyurdu.
Hindistan başbakanı Narendra Modi ve Kanada başbakanı Mark Carney ayrıca teknoloji, kritik mineraller, uzay, savunma ve eğitim gibi alanlarda da anlaşmaya vardılar.
Carney, yıllardır üzerinde çalışılan serbest ticaret anlaşmasını 2026 yılının sonuna kadar sonuçlandırma konusunda anlaştıklarını söyledi. Her iki ülke de ABD’nin uyguladığı cezai ticaret tarifelerine maruz kalmayı azaltmak istiyor.
Carney’nin liderliğinde, iki hükümet, selefinin Delhi’yi 2023’te Kanada topraklarında öldürülen Sih ayrılıkçı Hardeep Singh Nijjar’ın suikastıyla bağlantılı olmakla suçlamasının ardından gerilen ilişkileri onarmaya çalışıyor.
Hindistan, Justin Trudeau’nun bu iddiasını şiddetle reddetti.
İki tarafın da diplomatlarını sınır dışı etmesi ve vize hizmetlerini iptal etmesiyle ticaret ve diplomatik ilişkiler neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Kanada, çok büyük bir Hintli gurbetçi topluluğuna ev sahipliği yapıyor.
Ancak Carney’nin geçen yıl göreve gelmesinden bu yana, ilişkiler ihtiyatlı bir şekilde yeniden inşa edildi; bunda hükümetinin Hindistan’ın şu anda Kanada topraklarındaki şiddet suçları veya tehditlerle bağlantılı olmadığına inandığını belirtmesinin de etkisi oldu.
Nijjar’ın öldürülmesiyle ilgili olarak suçlanan dört kişinin davası halen mahkemelerde devam ediyor.
Delhi’deki görüşmelerde hem Carney hem de Modi, Hindistan ve Kanada’nın uzun süredir devam eden ilişkisinin, ortak hedeflerinin ve halklar arası yakın bağlarının altını çizdi.
Modi, Delhi’deki Haydarabad Evi’nde gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Sivil nükleer enerji alanında, uzun vadeli uranyum tedariki için dönüm noktası niteliğinde bir anlaşmaya vardık. Ayrıca küçük modüler reaktörler ve gelişmiş reaktörler konusunda da birlikte çalışacağız” dedi.
İki ülkeyi “teknoloji ve inovasyonda doğal ortaklar” olarak nitelendiren Modi, yapay zeka, süper bilgisayar ve yarı iletkenler alanlarında iş birliğini artıracaklarını ve birlikte bir yenilenebilir enerji zirvesine ev sahipliği yapacaklarını söyledi.
Carney, Kanada’nın enerjiye aç Hindistan’ın nükleer yakıt ihtiyaçlarına katkıda bulunmak için iyi bir konumda olduğunu söyledi ve iki ülkenin stratejik bir enerji ortaklığı başlattığını sözlerine ekledi.
İlişkilerin yeniden kurulmasında kaydedilen ilerlemeyi övgüyle karşıladı.
“Son bir yılda Kanada ve Hindistan hükümetleri arasında, son yirmi yıldan beri hiç olmadığı kadar yoğun bir etkileşim yaşandı,” dedi.
Modi ticaret konusunda şunları söyledi: “Hedefimiz ikili ticarette 50 milyar dolara ulaşmak. Bu nedenle kapsamlı bir ekonomik ortaklığı kısa süre içinde sonuçlandırmaya karar verdik.”
Carney, yıl sonuna kadar “iddialı anlaşma” konusunda bir uzlaşmaya varmak istediğini söyledi. Bu anlaşma son 15 yıldır ara ara görüşülüyor, bu nedenle sonuçlandırılması önemli bir başarı olacaktır.
Analistler, Carney’nin diplomatik gerilimleri geride bırakıp Hindistan’a barış eli uzatma kararının, günümüzdeki jeopolitik değişimlere dayalı pragmatik bir karar olduğunu söylüyor.
Aynı durum Hindistan için de geçerli; Hindistan, ithalatını çeşitlendirmek ve enerji ihtiyaçları için Rusya’ya olan bağımlılığını azaltmak amacıyla yeni ticaret ortaklıkları kurmayı hedefliyor.
Pazartesi günü erken saatlerde Carney, Hindistan Dışişleri Bakanı S Jaishankar ile bir araya gelerek “geleceğe yönelik bir ortaklık” kurma konusunda görüştü.
Carney’nin dört günlük gezisi, Hindistan’daki ticaret ve yatırımı artırmak amacıyla 28 Şubat’ta iş dünyası liderleri ve bakanlarla bir araya geldiği finans başkenti Mumbai’ye yaptığı ziyaretle başladı.
Carney, Delhi gezisini tamamladıktan sonra, Kanada’nın ticaretini çeşitlendirme ve yeni yatırımları çekme stratejisinin bir parçası olarak Avustralya’ya ve ardından Japonya’ya seyahat edecek.
/BBC Word/
