HABER MERKEZİ – Van Ticaret ve Sanayi Odası (VANTSO) Başkanı Necdet Takva, İran–Türkiye sınırında ticari geçişlerin tamamen durdurulduğunu belirterek, savaşın devam etmesi halinde ciddi ekonomik kayıplar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
VANTSO Başkanı Necdet Takva, Amerika, İsrail–İran savaşını Türkiye ekonomisine etkilerini Nûpel TV’ye değerlendirdi. Türkiye ile İran arasındaki kara sınırının yaklaşık 500 kilometre olduğunu hatırlatan Takva, bu hat üzerinde üç sınır kapısının bulunduğunu ifade etti. Söz konusu sınır kapılarının Ağrı, Van ve Hakkâri illerinde yer aldığını belirten Takva, “Bu üç sınır kapısında da yolcu geçişleri tamamen durdurulmuş durumda” dedi. Takva, Türkiye ile İran arasındaki yıllık ticaret hacminin yaklaşık 8 milyar dolar seviyesinde olduğunu kaydederek, “Bu ticaretin iki temel kalemi doğal gaz ve petroldür. Bunun dışında İran’dan inşaat malzemeleri ithal edilmektedir” ifadelerini kullandı.
Dünya Ticaret Örgütü üyelerinin önemli bir bölümünün, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere, İran’a yaklaşık 40 yıldır ambargo uyguladığını belirten Takva, bu nedenle iki ülke arasındaki ticaretin sınırlı koşullarda sürdürüldüğünü söyledi. Takva, şu anda Türkiye–İran sınır hattında herhangi bir yoğunluk yaşanmadığını dile getirerek, yalnızca İran’daki Türkiye vatandaşlarına geçiş hakkı tanındığını, Türkiye’de bulunan İran vatandaşlarının ise ülkelerine dönüşlerine izin verildiğini aktardı.
Takva, “Ortadoğu’nun bir ‘define arama alanı’ gibi görülerek saldırıların sürdürülmesi kabul edilemez. İran’a yönelik saldırıları doğru bulmuyoruz. Ancak biz meseleyi özellikle ticaret ve ekonomik ilişkiler çerçevesinde ele alıyoruz. Özünde güçlü bir komşuluk hukukumuz var” dedi. Son yıllarda Van ile İran arasındaki ilişkilerin olumlu yönde geliştiğini ifade eden Takva, turizm verilerine dikkat çekti. Yaklaşık 10 yıl önce yıllık 8 bin İranlı turistin Van’a geldiğini belirten Takva, “Bugün bu sayı ortalama 800 bine ulaşmış durumda. Yılda 1 milyona yaklaşan bir turizm hareketliliğinden söz ediyoruz. Bu tablo, İran’a yönelik saldırıların ikili ilişkilerimize zarar vereceğini gösteriyor” diye konuştu.
Takva, sınır ticaretinin yanı sıra Kapıköy üzerinden demir yolu geçişinin bulunduğunu hatırlatarak, seyahat kısıtlamalarının hem ticareti hem de turizmi olumsuz etkileyeceğini vurguladı. Her yıl düzenlenen Newroz festivallerinin de bu süreçten etkilenebileceğini kaydetti. İranlı turistlerin Van ekonomisine önemli katkı sunduğunu belirten Takva, “Her bir İranlı turistin ortalama 500 dolarlık harcama yaptığı varsayıldığında, oluşabilecek kaybın yüz milyonlarca dolara ulaşması söz konusu olabilir.
Bu durum özelde şehrimizi, genelde ise ülke ekonomisini olumsuz etkileyecektir” ifadelerini kullandı. Enerji fiyatlarına da değinen Takva, petrol fiyatlarında artış beklendiğini belirterek, “Petrol fiyatlarındaki yükseliş, akaryakıt başta olmak üzere tüm ürün ve hizmetlere zam olarak yansıyacaktır. Bu da hayat pahalılığını artıracaktır” dedi. Takva ayrıca dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiğini hatırlatarak, “Bu geçiş hattında yaşanacak herhangi bir aksama yalnızca bölgeyi değil, tüm dünyayı etkileyecektir” değerlendirmesinde bulundu.
