ABD ordusu, Maven Smart System (MSS) adlı bir sistem kullanıyor. Veri madenciliği şirketi Palantir tarafından geliştirilen sistem, uydular, gözetleme ağları ve diğer istihbarat kaynaklarından gelen çok büyük miktarda gizli veriyi analiz ederek askeri operasyonlara gerçek zamanlı hedefleme ve önceliklendirme desteği sağlıyor.
Claude da sistemin parçasıydı
Sistemin içinde ayrıca yapay zeka şirketi Anthropic tarafından geliştirilen Claude adlı yapay zeka modelinin yer aldığı aktarıldı. Ancak Pentagon geçen hafta, savaşta kullanım şartları konusunda yaşanan sert tartışmaların ardından Anthropic teknolojilerinin kullanımını yasakladığını duyurmuştu.
Buna rağmen askeri planlamacılar son bir yılda Claude’un Maven sistemiyle birlikte ordunun pek çok biriminde günlük kullanılan bir araç haline geldiğini belirtiyor.
Kaynaklara göre İran’a yönelik saldırı planları hazırlanırken Claude destekli Maven sistemi yüzlerce olası hedef önerdi, hedeflerin tam koordinatlarını belirledi ve bunları stratejik önemlerine göre sıraladı.
Bu sayede normalde haftalar sürebilecek savaş planlamasının gerçek zamanlı operasyonlara dönüştüğü belirtiliyor. Yapay zeka sistemi ayrıca saldırı başladıktan sonra operasyonun etkisini de analiz edebiliyor.
İlk kez büyük bir savaşta kullanıldı
Claude daha önce terör saldırılarının engellenmesinde ve Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun yakalanmasına yönelik operasyonda kullanılmıştı. Ancak kaynaklara göre büyük ölçekli bir savaş operasyonunda ilk kez İran’daki saldırılarda kullanılmış oldu.
İran operasyonlarında kullanılmasına rağmen, Başkan Donald Trump cumartesi günü saldırıların başlamasından saatler önce Anthropic’in araçlarının federal kurumlarda kullanılmasını yasakladığını açıklamıştı.
Kararın arkasında şirket ile Pentagon arasında yaşanan anlaşmazlıklar vardı. Taraflar özellikle kitlesel iç gözetim uygulamaları ve tam otonom silah sistemlerinde yapay zeka kullanımı konularında ciddi görüş ayrılığı yaşıyor. Anthropic, araçlarının bu iki durumda kullanılmasına onay vermiyor.
Yine de Pentagon’un bu araçları yerine yeni sistemler gelene kadar kullanmaya devam edeceği belirtiliyor.
‘Savaş planlamasını makine hızına taşıyor’
ABD merkezli düşünce kuruluşu Center for a New American Security’den uzman Paul Scharre, gazeteye verdiği röportajda yapay zekanın savaş alanında yarattığı değişimi şöyle değerlendirdi:
“Yapay zeka artık teorik bir kavram olmaktan çıkıp gerçek operasyonları destekleyen bir araç haline geldi. En büyük değişim, hedef belirleme süreçlerinin insan hızından makine hızına geçmesi.”
Ancak Scharre, yapay zekanın hatalar yapabileceğine de dikkat çekerek ölüm kalım kararlarında insan denetiminin şart olduğunu vurguluyor.
NATO ve ABD ordusunda hızla yayılıyor
Pentagon’un 2024 sonunda Claude’u Maven sistemine entegre ettiği ve bugün 20 binden fazla askeri personelin sistemi kullandığı belirtiliyor. Sistem istihbarat özetleme, lojistik takibi ve hedef analizi gibi alanlarda görev yapıyor.
NATO’nun da Palantir ile yaptığı anlaşma kapsamında Maven benzeri sistemleri kullanmaya başladığı bildiriliyor. Yapılan bir araştırmaya göre bu teknoloji sayesinde ABD ordusunda 20 kişilik bir ekip, daha önce 2 bin personelin yaptığı analiz işini gerçekleştirebiliyor.
Pentagon’da Anthropic’in yerini alabilecek şirketler de şimdiden devreye girmiş durumda. Geçen hafta hem xAI hem de OpenAI, ABD hükümetinin gizli sistemleri üzerinde çalışmak için anlaşmalar imzaladı.
/euronews/
