ABD istihbaratına göre İran’daki yönetim, ABD ve İsrail’in yaklaşık iki haftadır süren saldırılarına rağmen ülke üzerindeki kontrolünü büyük ölçüde sürdürüyor. Konuya yakın bir kaynak, İsrail’in İran’daki mevcut yönetimin eski unsurlarının iktidarda kalmasına izin vermeyeceğini, kara harekâtı gerekebileceğini belirtiyor.
Reuters’a konuşan ve istihbarat raporlarına erişimi bulunan üç kaynaktan biri, “çok sayıda istihbarat raporunun rejimin çökme tehlikesiyle karşı karşıya olmadığını ve İran halkı üzerindeki kontrolünü koruduğunu ortaya koyduğunu” söyledi.
Kaynak, raporların birbiriyle tutarlı olduğunu ve son değerlendirmelerden birinin son günlerde tamamlandığını belirtti.
Trump: Operasyon yakında sona erebilir
ABD Başkanı Donald Trump, 2003’ten bu yana ABD’nin yürüttüğü en büyük askeri operasyonlardan biri olarak değerlendirilen saldırıların yakında sona erdirilebileceğine işaret etti.
ABD istihbaratının değerlendirmelerine göre, 28 Şubat’ta saldırıların ilk gününde İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesine rağmen İran’daki dini ve siyasi yapı koordinasyon içinde hareket etmeyi sürdürüyor.
Reuters’a konuşan üst düzey bir İsrailli yetkili de kapalı görüşmelerde İsrail tarafının savaşın İran’daki rejimin çöküşüne yol açacağının kesin olmadığını kabul ettiğini söyledi.
“Kara harekâtı gerekebilir.”
ABD ve İsrail saldırılarında İran’ın hava savunma sistemleri, nükleer tesisleri ve üst düzey yöneticileri dahil birçok hedef vuruldu.
Saldırılarda İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC)’nun çok sayıda üst düzey yetkilisi ve bazı üst düzey komutanlarının da öldürüldüğü bildirildi.
Buna rağmen ABD istihbarat raporları, öldürülen yöneticilerin ardından görevi devralan geçici liderlerin devlet mekanizması üzerindeki kontrolü sürdürdüğünü ortaya koyuyor.
Üst düzey Şii din adamlarından oluşan Uzmanlar Meclisi ise bu hafta başında Mücteba Hamaney’i yeni dini lider olarak ilan etti.
Konuya yakın bir kaynak, İsrail’in İran’daki mevcut yönetimin eski unsurlarının uzun süre iktidarda kalmasına izin vermeyeceğini söyledi.
Ancak mevcut askeri operasyonun İran hükümetini nasıl devirebileceği konusunda belirsizlik sürüyor. Kaynaklara göre bunun gerçekleşmesi için muhtemelen İran halkının güvenli şekilde protesto edebileceği bir ortam yaratacak kara harekâtı gerekebilir.
Trump yönetimi ise İran’a yönelik bir kara operasyonu ihtimalini tamamen dışlamış değil.
İranlı Kürt gruplar tartışma konusu
Reuters geçen hafta, Irak’ta bulunan İranlı Kürt milislerin İran güvenlik güçlerine karşı olası bir saldırı konusunda ABD ile temas halinde olduğunu bildirmişti.
Altı İranlı Kürt partisinin oluşturduğu koalisyonun parçası olan İran Kürdistanı Komala Partisi lideri Abdullah Mohtadi, partilerinin İran içinde organize olduğunu ve ABD’den destek almaları halinde “on binlerce gencin rejime karşı silahlanmaya hazır olduğunu” söyledi.
Mohtadi ayrıca İran’ın batısındaki Kürt bölgelerinde bazı IRGC birliklerinin saldırılardan korkarak üslerini terk ettiğine dair bilgiler aldıklarını belirtti.
ABD raporları: Kürt grupların kapasitesi sınırlı
Ancak istihbarat değerlendirmelerine hakim iki kaynağa göre son ABD raporları, İranlı Kürt grupların İran güvenlik güçlerine karşı uzun süreli bir savaş yürütme kapasitesine şüpheyle yaklaşıyor.
Raporda bu grupların hem silah hem de insan gücü bakımından yetersiz olduğuna işaret edildi.
Bir başka kaynak ise İranlı Kürt grupların son günlerde Washington’daki üst düzey yetkililerden ve bazı ABD’li milletvekillerinden silah ve zırhlı araç talebinde bulunduğunu söyledi.
Daha önce İranlı Kürt güçlerin İran’a girmesi ihtimali hakkında “Bunu yapmak istemeleri harika, ben tamamen desteklerim” diyen Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada ise bu grupların İran’a girmesini istemediğini ifade etti.
/rd/
