ABD Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin (NOAA) verilerine göre Haziran-Ağustos döneminde yüzde 62 olasılıkla en az Aralık ayı sonuna kadar sürmesi beklenen bir El Nino gelişecek. Bu doğal iklim olgusunda Pasifik Okyanusu’nun bir bölümü ısınıyor ve belirli koşullarda, dünyanın bazı bölgelerinde sellere, diğerlerinde ise kuraklığa yol açabiliyor. Bazı uzmanlar ise, El Nino’nun daha şiddetlisi olan Süper El Nino yaşanabileceği görüşünü savunuyor.
Almanya’nın Kiel kentindeki, Helmholtz Okyanus Araştırmaları Merkezi’nden iklim araştırmacısı ve okyanus bilimci Mojib Latif’e göre, bu yıl Süper El Nino riskinin ne kadar yüksek olduğunu öngörmek zor: “Ben yüzde 50-50 derdim. Olabilir ama olmayabilir de.”
Süper El Nino’nun gelişmesi neye bağlı?
Yazdığı doktora teziyle El Nino konusunda temel bulgular sunan Latif, bir El Nino’nun gelişmesi ve gücü için rüzgar dalgalanmalarının belirleyici olduğunu ve bunların şu an için öngörülemediğini belirtiyor.
El Nino olgusunda önce Pasifik’in ekvator yakınındaki bir bölgesi ısınıyor. Latif, Pasifik bölgesinin 300 metre üstündeki bölgede daha şimdiden çok fazla ısı bulunduğunu dile getirerek “Her şey ders kitabındaki gibi gelişiyor. Ama hâlâ farklı yönlerde etki edebilen rastgele rüzgar dalgalanmaları da var” diyor ve bu nedenle kesin bir öngörünün zor olduğunu belirtiyor.
Mojib Latif ayrıca, yıl sonuna dek çok güçlü bir El Nino yaşanabileceğini; bunun bu yıl olmazsa büyük ihtimalle gelecek yıl görüleceğini ifade ederek Pasifik Okyanusu üstünde şu an bir ısı olduğunu, bunun yok edilemeyeceğini ve “sadece atmosfer üzerinden taşınabileceğini” kaydederek bunun da bir El Nino anlamına geleceğini vurguladı.
El Nino ve La Nina nedir?
El Nino iklim olayında, Pasifik Okyanusu’nun ekvatora yakın bölegelerinde sıcak su ve bulutlar, normalde kuru olan Güney Amerika kıyısına doğru hareket ediyor. Bu durum Güney Amerika’da ve zincirleme reaksiyon sonucu Doğu Afrika’nın bazı ülkelerinde sıklıkla yıkıcı sellere neden oluyor. Güneydoğu Asya, Doğu Avustralya ve Güneydoğu Afrika’ya kadar olan bölgelerde ise kuraklık ve orman yangınları artıyor. La Nina ise kabaca bunun tersi bir hava olgusu.
Orta Avrupa için ne gibi etkileri var?
Zürih Federal Teknik Enstitüsü’nden (ETH) Daniela Domeisen, “Bir El Nino olayının Almanya, Avusturya ve İsviçre üzerindeki etkileri büyük farklılıklar gösteriyor çünkü El Nino’nun Avrupa üzerinde toplamda çok zayıf bir etkisi var. Bu durum özellikle Avrupa’nın tropikal Pasifik bölgesinden çok uzakta olmasıyla açıklanıyor ve El Nino bize ulaşana kadar diğer birçok atmosferik ve okyanussal etkiden bozuluyor” bilgisini paylaşıyor.
Domeisen, El Nino’nun Orta Avrupa’ya olası bir etkisini ise büyük olasılıkla “soğuk ve yağışlı hava getiren bir durum” olarak ifade ediyor. “Ancak şu an için böyle bir öngörü hâlâ çok büyük belirsizlikler taşıyor çünkü tropikal Pasifik’teki olayın ne kadar güçlü olacağı bile henüz net değil” diyen Domeisen, “etkinin bize ulaşıp ulaşmayacağı ise hiç belli değil” ifadesini kullanıyor.
Küresel ısınma ve El Nino bir araya gelirse ne olur?
Mojib Latif için özellikle altı çizilmesi gereken nokta, normalde serinletici etkisi olan bir La Nina’ya rağmen son aylarda sıcaklıkların yüksek olması. “Son aylarda ve geçen yıl da La Nina benzeri koşullar vardı. Yani tropikal Pasifik Okyanusu yüzeyde oldukça soğuktu ve buna rağmen küresel deniz yüzeyi ve hava sıcaklıkları nispeten sıcaktı” diyen Latif, “Şu anda Pasifik’te aslında nispeten nötr koşullar var, orada henüz hiçbir şey olmadı ve buna rağmen sıcaklıklar şimdiden yine rekor yolunda” ifadesini kullanıyor.
Latif, bir El Nino’nun yaşanması halinde sıcaklığın daha da yükselebileceğini ancak El Nino olmadan da yeniden küresel bir sıcaklık rekoru görülebileceğini vurguluyor.
/Deutsche Welle/
