🔴Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin 5 Nisan’da Şam’a gerçekleştirdiği ziyaretin en önemli sonuçlarından biri, Türkiye, Geçici Suriye Hükümeti ve Ukrayna arasında yeni bir üçlü mekanizmanın kurulması oldu.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha, bu yeni mekanizma kapsamında üç ülkenin güvenlik ve lojistik konularını değerlendireceklerini duyurdu. Suriye, tarihsel olarak uzun süre boyunca Rusya’nın Orta Doğu’daki en önemli müttefiki konumundaydı.
Ancak, 8 Aralık 2024’te Suriye’de 61 yıllık Baas rejiminin sona ermesinin ardından, Şam yönetiminin Rusya’nın 24 Şubat 2022’den bu yana savaş halinde olduğu Ukrayna ile ilişkilerini derinleştirmesi dikkat çekici bir gelişme oldu.
Zelenski, 4 Nisan’da İstanbul’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüştükten sonra, Türkiye Cumhurbaşkanlığı’na ait özel bir uçakla Şam’a gitti. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın 5 Nisan’da Şam’a resmi bir ziyarette bulunacağını açıkladı.
Fidan, Şam’da önce Şara ile Zelenski’nin yaptığı görüşmeye katıldı, ardından Şam yönetimi Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha ile üçlü bir görüşme gerçekleştirdi.
Görüşmeler sonrası ortak bir açıklama yapılmadı. Ancak Ukrayna Dışişleri Bakanı Sibiha, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Şam’da, meslektaşlarım Hasan Şeybani ve Hakan Fidan ile Türkiye-Suriye-Ukrayna arasında yeni üçlü bir formatta toplantı gerçekleştirdik. Devlet Başkanı Zelenskiy’nin bugünkü tarihi ziyareti ve Suriye Devlet Başkanı Şara ile görüşmesinin ülkelerimiz için bir dönüm noktası oluşturduğu konusunda uzlaştık” ifadelerini kullandı.
Güvenlik ve lojistik öncelikleri
Andriy Sibiha’nın açıklamasına göre, Türkiye-Suriye-Ukrayna arasında kurulan yeni mekanizmanın öncelikleri arasında güvenlik işbirliği, gıda güvenliği ve lojistik konular yer alıyor. Sibiha, ticaret yolları ve deniz yolu taşımacılığının güvenliğinin önemine dikkat çekti ve bu konunun ortak öncelik olarak ele alınacağını belirtti.
Zelenski’nin Şam ziyareti, Ukrayna liderinin İran’ın misilleme saldırıları nedeniyle zor durumda kalan Körfez ülkelerine hava savunma sistemleri konusunda iş birliği önerilerinde bulunmak için başlattığı açılımın bir parçası olarak da değerlendiriliyor. Ukrayna, Katar ve Suudi Arabistan ile savunma anlaşmaları imzalayarak, bölgedeki ülkelerle güvenlik iş birliğini artırmayı hedefliyor.
Suriye’nin güvenlik kapasitesinin güçlendirilmesi
Ukrayna ile iş birliğinin Suriye açısından en önemli başlıklarından biri, ülkenin savunma kapasitesinin güçlendirilmesi olarak öne çıkıyor. Şam yönetimi, iç güvenlik ve sınırların güvenliğinin sağlanması için ulusal çapta yeni güvenlik kurumları oluşturuyor. Bu kapsamda Türkiye ile yapılan iş birliği, Suriye’nin güvenlik kapasitesini artırmayı hedefliyor.
Dışişleri Bakanı Fidan’ın, Suriyeli mevkidaşı Şeybani ile yaptığı görüşmenin önemli başlıklarından biri de Suriye’nin askeri kapasitesinin geliştirilmesi oldu. Türkiye ve Ukrayna, son 10 yılda savunma sanayi ve güvenlik konularında yoğun bir iş birliği geliştirerek ilişkilerini stratejik ortak seviyesine çıkardı.
Zelenski, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Şam’daki görüşmelerin önemine vurgu yaparak, “Yeni ilişkiler ve olanaklar inşa ediyoruz, güvenliğimizi sağlamak için çabalarımızı artırıyoruz” ifadelerini kullandı.
Türkiye ve Ukrayna son 10 yılda savunma sanayi ve güvenlik konularında yoğun bir işbirliği geliştirdi, ilişkilerini stratejik ortak seviyesine çıkardı.
Suriye’de yapılan ilk üçlü toplantının, bu ilişkinin daha da gelişmesi açısından önemli bir adım olduğu değerlendiriliyor.
