2013 yılında savunma kuvvetlerinden ayrılan Ben Roberts-Smith adlı asker Salı günü Sidney havaalanında tutuklandı ve beş ayrı cinayet savaş suçundan mahkemeye çıkarılacak.
Çarşamba günü yapılacak kefalet duruşmasına kadar geceyi hücrede geçirecek.
2023 yılında bir iftira davasında, eski Özel Hava Servisi (SAS) onbaşısı ve Victoria Haçı sahibi kişinin silahsız birkaç Afgan’ı öldürdüğü tespit edildi.
47 yaşındaki emekli asker tüm suçlamaları reddediyor ve daha önce kendisine yöneltilen -henüz cezai standartta değerlendirilmemiş olan- iddiaların “vahim” ve “kötü niyetli” olduğunu söylüyor.
Roberts-Smith, iddia edilen cinayetlerin savaş sırasında yasal olarak gerçekleştiğini veya hiç gerçekleşmediğini savundu ve geçen yıl Federal Mahkeme kararına karşı yaptığı itirazı kaybetti.
Avustralya Federal Polisi (AFP), Salı günü Sidney’de düzenlediği basın toplantısında, 47 yaşındaki eski bir askerin tutuklandığını ve 2009 ile 2012 yılları arasında Afganistan’da görev yaparken silahsız tutukluları öldürmekle suçlanacağını doğruladı.
Sanık, bir adet savaş suçu olan cinayet, bir adet ortaklaşa cinayet azmettirme ve üç adet cinayete yardım etme, yataklık etme, tavsiye etme veya temin etme suçlamasıyla karşı karşıya.
Komiser Krissy Barrett, “Kurbanların sanık tarafından veya Avustralya Savunma Kuvvetleri’nin (ADF) ast üyeleri tarafından, sanığın huzurunda ve onun emirleri doğrultusunda vurulduğu iddia edilecek” dedi.
2020 yılında, Brereton Raporu olarak bilinen dönüm noktası niteliğindeki bir soruşturma, Avustralyalı seçkin askerlerin Afganistan’da 39 kişiyi yasa dışı bir şekilde öldürdüğüne dair “güvenilir kanıtlar” buldu ve 19 mevcut veya eski Avustralya Savunma Kuvvetleri üyesinin soruşturulmasını tavsiye etti.
Bu amaçla Özel Soruşturma Ofisi (OSI) adı verilen uzman bir ekip kuruldu. Bu ekip şu ana kadar sadece bir kişiyi daha suçladı.
OSI soruşturma direktörü Ross Barnett, Roberts-Smith’in tutuklanmasının “zorlu koşullar altında” atılmış “önemli bir adım” olduğunu söyledi.
“OSI’ye, Avustralya’dan 9.000 km uzaklıktaki bir ülkede, savaş bölgesinin ortasında işlendiği iddia edilen düzinelerce cinayeti soruşturma görevi verildi,” dedi: “O ülkeye gidemiyoruz, olay yerlerine erişimimiz yok… Fotoğraflarımız, olay yeri planlarımız, ölçümlerimiz, mermi kalıntılarının bulunması, kan sıçrama analizlerimiz yok… Ölenlere de ulaşamıyoruz.”
Barrett, görevi kötüye kullanma iddialarının “güvenilir ve saygın Avustralya Savunma Kuvvetlerimizin çok küçük bir bölümüyle sınırlı” olduğunu da sözlerine ekledi.
“Avustralya Savunma Kuvvetleri’nin büyük çoğunluğu ülkemizi gururlandırıyor,” dedi.
Salı günü erken saatlerde Başbakan Anthony Albanese, dava mahkemede olduğu için konuyla ilgili yorum yapmayacağını söyledi.
“Siyasi müdahalenin olmaması çok önemli,” dedi.
Nine gazetelerinin 2018’de iddialarla ilgili ilk haberlerini yayınladığı sırada, Roberts-Smith, SAS birliğine saldıran Taliban savaşçılarını tek başına etkisiz hale getirdiği için Avustralya’nın en yüksek askeri nişanıyla ödüllendirilmiş ve ulusal bir kahraman olarak kabul ediliyordu.
Adını temize çıkarmak amacıyla, yedi yıl süren, milyonlarca dolara mal olan ve bazıları tarafından Avustralya’nın “yüzyılın davası” olarak adlandırılan, büyük yankı uyandıran bir hukuk mücadelesi başlattı.
Ancak bir Federal Mahkeme hakimi, olasılıklar dengesine dayanarak Roberts-Smith’in en az dört cinayete karıştığı sonucuna vardı ve bu karar temyizde de onandı.
Anthony Besanko, Roberts-Smith’in iki kez silahsız adamların “kan dökmek” amacıyla vurularak öldürülmesini emrettiğini ve kelepçeli bir çiftçiyi uçurumdan aşağı atarak öldürmesi ve protez bacağı ganimet olarak alınan ve daha sonra askerler tarafından içki kabı olarak kullanılan esir alınmış bir Taliban savaşçısının ölümünde rolü olduğunu tespit etti.
/Reuters/
