Araştırma, prestijli bilim dergisi Proceedings of the Royal Society’de yayımlandı.
Çalışmanın yazarlarından Thomas White, Guardian’a yaptığı açıklamada bu böceklerde acının basit bir sinirsel tepkinin ötesinde, “uzun süren ve rahatsız edici bir his” olduğunu söyledi.
White’a göre bilim insanları, başka türlerde acıyı doğrudan ölçemediği için davranışsal ipuçlarına bakıyor. Bunlardan biri de “esnek öz-koruma davranışı” olarak adlandırılıyor. Yani bir hayvanın yaralı bölgesine uzun süre özel ilgi göstermesi.
Araştırmacı, “Bir köpeğin aksadığını, patisini yaladığını ya da bir kolunu koruduğunu gördüğümüzde hemen ‘acı çekiyor’ deriz. Bilim insanları da diğer hayvanlarda benzer davranışlar arar,” dedi.
Cırcır böcekleriyle deney
Araştırmada onlarca cırcır böceği üç farklı gruba ayrıldı. Bir gruptaki böceklerin antenlerinden birine 65 dereceye ayarlanmış sıcak bir havya kısa süreli temas ettirildi. İkinci gruba aynı metal uç soğuk halde uygulanırken üçüncü grup kontrol grubu olarak bırakıldı.
Thomas White, 65 derecelik sıcaklığın kalıcı hasar vermeyecek ancak “rahatsız edici” düzeyde olduğunu ekledi.
Sıcak metal uygulanan cırcır böceklerinin ezici çoğunluğu dikkatini yaralanan antene yöneltti. Böceklerin antenlerini daha sık temizlediği, daha uzun süre ilgilendiği ve normal davranışlarına dönmekte geciktiği gözlemlendi.
White, “Sadece huzursuz değillerdi. Özellikle sıcak metalin değdiği antene odaklanıyorlardı,” dedi.
Diğer gruplardaki böceklerin ise kısa süreli huzursuzluk sonrası hızla normal davranışlarına döndüğü belirtildi.
‘Evcil hayvanımızda görsek acı çektiğini söylerdik’
Araştırmacılara göre aynı davranış bir memelide görülseydi insanların büyük bölümü bunu acı işareti olarak yorumlardı.
White, “Eğer bunu köpeğimizde ya da bir arkadaşımızda görseydik acı çektiğini düşünürdük. Peki neden aynı çıkarımı böcekler için yapmıyoruz?” diye sordu.
Araştırmacıya göre bunun nedeni insanların böcekleri kendilerine çok uzak ve “makine benzeri” canlılar olarak görmesi.
Son yıllarda yapılan çalışmalar böceklerin düşündüğümüzden çok daha karmaşık davranışlar sergilediğini ortaya koyuyor.
White, “Bunlar sadece küçük makineler değil. Öğrenebiliyorlar, karmaşık kararlar alabiliyorlar ve farklı seçenekler arasında tercih yapabiliyorlar,” dedi.
Daha önceki araştırmalar, bombus arılarının renkli tahta toplarla oynayarak oyun benzeri davranışlar sergilediğini göstermişti. Stres altındaki arıların ise “karamsarlık benzeri” davranışlar gösterdiği bulunmuştu.
500’den fazla bilim insanı bilinç olasılığını kabul ediyor
500’den fazla bilim insanı ve filozof tarafından imzalanan Hayvan Bilincine Dair New York Bildirgesi, omurgalı hayvanların yanı sıra birçok omurgasız türde -böcekler dahil- bilinçli deneyim yaşama ihtimalinin gerçekçi olduğunu kabul ediyor.
Bazı ülkeler şimdiden kafadanbacaklılar ve kabuklular gibi omurgasız canlılarda “duyarlılık” bulunduğunu yasal olarak tanımaya başladı.
Araştırmanın en önemli sonuçlarından biri, etik tartışmaları olabilir.
White, bugüne kadarki böcek acısı araştırmalarının çoğunun arılar üzerinde yapıldığını ancak konunun özellikle cırcır böcekleri için kritik olduğunu belirtti.
Çünkü cırcır böcekleri bugün gıda, hayvan yemi ve bilimsel araştırmalar için milyarlarca hatta trilyonlarca sayıda yetiştiriliyor.
White, “Eğer daha iyi ya da daha kötü yaşamlar deneyimleyebiliyorlarsa, bunu dikkate almamız gerekir,” dedi.
/Euronews/
