Açlık sınırının altında ezilen milyonlarca emekli için kritik bir karar daha. Emekliler kredi alabilmek için attığı tek imza ile maaşının dokunulmazlığından vazgeçmiş sayılacak.
Milyonlarca emekliyi yakından ilgilendiren kritik bir yargı kararı, bankalar ile emekliler arasındaki kredi ilişkisinde yeni bir dönemi başlattı. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, tüketici kredisi kullanan emeklilerin, sözleşme aşamasında verdikleri tek bir onay veya imza ile maaşlarına bloke konulmasının önünü açtı. Bu karar, daha önce emekli maaşlarının haczedilemeyeceğine dair var olan genel koruma kalkanını, “kişisel rıza” temelinde esnetmiş oldu.
SÖZLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜ
Yargıtay’ın bu kararı, Anayasa’nın 48. maddesinde yer alan “çalışma ve sözleşme hürriyeti” ilkesine dayanıyor. Karara göre, bir emekli kredi çekerken imzaladığı sözleşmede; borcun ödenmemesi durumunda bankanın maaş hesabından takas, mahsup veya bloke işlemi yapabileceğine dair rıza gösterirse, bu irade beyanı hukuken bağlayıcı kabul edilecek. Yani emekli, kredi alabilmek için attığı o tek imza ile maaşının dokunulmazlığından kendi isteğiyle vazgeçmiş sayılacak.
HACİZ YASAĞI
Normal şartlarda İcra ve İflas Kanunu, emekli maaşlarının (SGK borçları ve nafaka dışında) borçlunun rızası olmaksızın haczini yasaklıyor. Ancak Yargıtay’ın yeni içtihadı, bu durumu bir “haciz” işlemi olarak değil, taraflar arasında önceden yapılmış bir “sözleşme gereği” olarak nitelendiriyor. Bu ayrım, bankaların icra dairesine gitmeden, doğrudan hesap üzerinden kesinti yapmasına olanak tanıyor.
BEKLEYEN TEHLİKELER
Maaşın Tamamına Bloke: Yargıtay kararında bloke edilecek tutar için net bir oran belirtilmediği için, vadesi geçmiş borcun yüksek olması durumunda maaşın tamamına el konulması riski doğuyor.
Geri Dönüşü Zor Süreç: Sözleşme anında verilen bu onaylar, borç bitene kadar bankaya geniş bir tahsilat yetkisi veriyor. Emeklilerin “Haberim yoktu” veya “Okumadan imzaladım” şeklindeki itirazları, mahkemeler nezdinde artık karşılık bulmayacak.
Banka Değiştirme Engeli: Bazı durumlarda bankalar, mevcut kredi borcu nedeniyle emeklinin maaşını yüksek promosyon veren başka bir bankaya taşımasına da bu blokeye dayanarak engel olabiliyor. Hukukçular, emeklilerin kredi kullanırken sözleşme metinlerini, özellikle “takas, mahsup ve rehin” maddelerini çok dikkatli incelemeleri gerektiği konusunda uyarıyor. Tek bir imza, emekli maaşının finansal güvencesini ortadan kaldırarak hayat standardını ciddi şekilde tehdit edebilir.
/Kaynak: Birgün/
