Konuğunu Büyük Halk Salonu önünde kırmızı halı ve askeri törenle karşılayan Şi, Çin ile Rusya‘nın siyasi güveni ve stratejik işbirliğini derinleştirdiğini belirterek, küresel istikrarsızlığın arttığı bir dönemde iki ülkenin kapsamlı stratejik ortaklığı daha ileri taşıması gerektiğini vurguladı.
Putin ise ilişkilerin “emsalsiz bir seviyeye” ulaştığını ifade ederek Şi’yi gelecek yıl Rusya’ya davet etti. Rus lider, Çin–Rusya etkileşiminin “küresel istikrar açısından dengeleyici bir unsur” olduğunu söyledi.
Deutsche Welle’nin haberine göre ziyaret sırasında taraflar çeşitli alanlarda yaklaşık 40 anlaşmaya imza attı.
Ülkesi Çin ekonomisine giderek daha bağımlı hâle gelen Putin, ekonomik işbirliğinin Batı kaynaklı dış baskılara rağmen güçlü bir ivme gösterdiğini belirterek, son 25 yılda ikili ticaretin 30 kat arttığını hatırlattı.
Çin’in Rus petrol ve gazının en büyük alıcısı olduğunu vurgulayan Putin, “Rusya–Çin işbirliğinin lokomotifi enerji alanıdır” dedi.
Uşakov, Rusya’nın Çin’e petrol ihracatının 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 35 arttığını, Rusya’nın Çin’in en büyük doğal gaz tedarikçilerinden biri olduğu bilgisini verdi.
Rusya-Çin doğal gaz boru hattında uzlaşı yok
Görüşmelerde, Moğolistan üzerinden Çin’e daha fazla gaz sevkiyatını öngören “Power of Siberia 2” boru hattı da ele alındı. Putin toplantılar önceci, enerji alanındaki işbirliğinde “çok önemli bir aşamaya” gelindiğini belirterek, ziyaret sırasında detayların sonuçlandırılmasından memnuniyet duyacağını ifade etmişti.
Ancak Kremlin Sözcüsü Dimitry Peskov, “güzergâh ve inşaat yöntemi” gibi konularda “anlayış birliğine varıldığını” fakat projenin takviminin henüz belirlenmediğini ve “daha üzerinde çalışılması gereken detaylar olduğunu” söyledi.
Pekin–Moskova hattında güç dengesi
Şi, konuğunu ağırladığı sırada, dünyada güç dengelerinin değiştiğini ve uluslararası düzenin “güçlünün hukukuna” geri dönme riski taşıdığı uyarısında bulundu. Çin, Rusya ile 2001’de imzalanan “iyi komşuluk, dostluk ve işbirliği” anlaşmasının uzatılmasını desteklediğini de açıkladı.
Uzmanlara göre ardışık lider ziyaretleri, Pekin’in “büyük güç diplomasisi” vurgusunu güçlendirmeyi amaçlıyor. Londra merkezli SOAS Çin Enstitüsü Direktörü Steve Tsang, “Çin, istediği güçlerle stratejik ortaklık kurar; ABD bunlardan yalnızca biri” değerlendirmesinde bulundu.
Rusya ve Çin, Ukrayna savaşından hemen önce “sınırsız dostluk” ilan etmişti. Pekin, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısını bugüne kadar kınamadı. Ayrca Çin, Batı yaptırımları nedeniyle Rusya’nın erişmekte zorlandığı otomobil, makine, elektronik ve çift kullanımlı teknolojiler gibi birçok ürünü tedarik etmeyi sürdürüyor. Moskova ise Çin’e petrol ve gaz satışlarını artırarak ekonomik ilişkileri derinleştiriyor. Çin, 2022’den bu yana Rusya’nın en büyük ticaret ortağı konumunda.
/DW/
