Söz konusu plan, ABD’nin Avrupa güvenliğine verdiği desteğin artık savaş zamanlarında bile garanti edilmeyeceği anlamına geliyor.
Toplantıda ayrıca, İran’daki savaş nedeniyle ABD yapımı gelişmiş silah stoklarının azalması üzerine NATO’nun savunma üretimini nasıl artırabileceği de ele alınacak.
ABD desteğinin hangi alanlarda ve ne ölçüde geri çekileceğine ilişkin ayrıntıların cuma günü açıklanması bekleniyor. NATO kaynakları ise planın “kriz veya çatışma durumunda ABD’nin NATO’ya katkısını değiştirdiğini” doğruluyor.
“Bu beklenen bir gelişmeydi” diyen Rutte, ABD’nin Asya gibi bölgelere odaklanmak için stratejik bir yön değişikliğine gittiğini söyledi.
Rutte, “Bu süreç zaman içinde, planlı bir şekilde gerçekleşecek. ABD Avrupa’da yer almaya devam edecek” ifadelerini kullandı.
Söz konusu düzenlemenin, NATO’nun “kuvvet modeli” adı verilen ve müttefik ülkelerin askeri katkılarını planlayan çerçeve içinde ele alındığı belirtiliyor.
Ancak bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın Almanya’daki 5 bin askerin çekileceğini açıklamasından yalnızca haftalar sonra geldi. Kararın, İran’daki ABD-İsrail savaşına ilişkin açıklamaları nedeniyle Alman Şansölyesi Friedrich Merz ile yaşanan gerilimin ardından alındığı bildirildi.
Trump’ın, Merz’in savaşı “kötü planlanmış” olarak nitelendirmesini eleştirmesi ve Washington’un Tahran rejimi karşısında “küçük düşürüldüğünü” söylemesi dikkat çekti.
Ancak Trump’ın Almanya’dan 5 bin asker çekmek yerine, Polonya’ya sevk edilmek üzere yola çıkan 4 bin askerin konuşlandırmasını iptal ettiği ve bu durumun Varşova’yı şaşırttığı belirtildi.
Savunma üretimini artırma çağrısı
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da İsveç’teki toplantıya katılacağı ve müttefiklere savunma sanayii üretimini artırma çağrısında bulunacağı ifade ediliyor.
NATO ülkeleri, Ukrayna ordusuna destek amacıyla ABD’den “Öncelikli Ukrayna İhtiyaçları Listesi” üzerinden gelişmiş silah sistemleri tedarik ediyor.
Ancak ABD’nin İran’daki savaş nedeniyle Patriot hava savunma sistemleri gibi kritik mühimmat stoklarını hızla tükettiği, bu durumun devam etmesi halinde Ukrayna’ya yapılan teslimatlarda ciddi eksiklikler yaşanabileceği uyarısı yapılıyor.
NATO Genel Sekreteri Rutte, “Soru artık daha fazla yapmamız gerekip gerekmediği değil, verilen sözlerin ne kadar hızlı kapasiteye dönüştürülebileceğidir” dedi.
Bu haftaki bakanlar toplantısı, temmuz ayında Ankara’da yapılacak NATO liderler zirvesi öncesinde bir hazırlık niteliği taşıyor.
Toplantıda ayrıca Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin zirveye davet edilip edilmeyeceği de görüşülecek. Zelenskiy geçen yıl Lahey’deki zirvenin bir bölümüne davet edilmişti.
Bir önceki yıl ise Washington’daki zirvede, Biden yönetimi döneminde tam davet almış ve bu durum Ukrayna’ya güçlü destek olarak değerlendirilmişti. Ancak Trump’ın ikinci döneminde ABD’nin Ukrayna’nın NATO üyelik hedeflerine daha mesafeli bir tutum sergilediği belirtiliyor.
/Kaynak: Euronews/
