Rewşenbir Dergisi yeni sayısında “Dünden Bugüne Müzakere Masasında Kürtler” kapak konusu ile yayınlandı.
Zengin araştırma ve analizlerle şekillenen dergi Kürt Diplomasi Tarihi ana teması etrafında kurgulanarak, tarihsel deneyim ile güncel gelişmeleri birlikte ele alıp Kürt diplomasi pratiğine eleştirel ve bütüncül bir perspektif sunulmuştur
Cudi Akademi’nin yayın organı olarak yayınlanan Rewşenbîr Dergisi, akademik ve araştırma odaklı bir yayın olup, 3 dilde yayın yayınlanmaktadır. Derginin temel yayın dili ve basım dili Kürtçenin Kurmanci lehçesi olup, bununla birlikte, her makalenin İngilizce ve Türkçe özeti yer almaktadır. Özetin hemen altındaki QR kodu tarayan okuyucular, yazının tam metnine İngilizce ve Türkçe olarak digital ortamda ulaşabiler.
Derginin Genel Yayın Yönetmeni Fethi Kaya, Kürtlerin yaşadığı tarihsel sürecin günümüz gelişmeleriyle benzerlikler taşıdığını belirterek, “Kürdistan 4 parçada yaşanan güncel gelişmeler, 100 yıl önce Kürdistan coğrafysının parçalanması ile sonuçlanan gelişmelerin birer tekerürüdür. Aslında biz de Kürt diplomasine tarihi bir perspektifle değerlendirip, gerekli dersleri alalım diye özelikle bu konuyu geniş bir şekilde ele aldık.‘ dedi.
Fethi Kaya Kürt diplomasisinin içinde bulunduğu çıkmazı, şöyle anlatıyor: “Tarihsel süreç incelendiğinde, Kürtlerin savaş meydanlarında sergilediği direniş ve mücadele kapasitesine karşın, diplomasi ve müzakere süreçlerinde çoğu zaman dezavantajlı bir konumda kaldığı görülmektedir. Bu durum, yalnızca askeri ya da siyasi dengelerle değil; aynı zamanda uluslararası ilişkiler sisteminin doğası, aktörlerin güç asimetrileri ve stratejik yaklaşımlarıyla da yakından ilişkilidir. Nitekim son dönemde yaşanan gelişmeler, Kürt meselesinin yeniden yoğun bir diplomasi trafiğine konu olduğunu göstermektedir. Rojava’da merkezi hükümet ile yürütülen temaslar, Türkiye’de “Çözüm Süreci” olarak adlandırılan girişimlerin etkileri ve Doğu Kürdistan’daki yeni dinamikler, bu çerçevede dikkatle değerlendirilmesi gereken başlıklar arasında Rewşenbir Dergisi analizleri arasında yer almıştır.“
Kürt Diplomasisinin Tarihi
Rewşenbir Dergisi, bu sayımızda, tarihsel süreklilik içerisinde Kürt diplomasi deneyimini anlamlandırmayı hedeflemiştir. Araştırmacı-yazar Şakir Epözdemir, Osmanlı-Kürt ilişkilerini derinlemesine inceleyerek, İdris-i Bitlisi ile Yavuz Sultan Selim arasında kurulan ittifakın diplomatik boyutlarını analiz etmektedir. Sevda Brûki ise I. Dünya Savaşı sonrasında şekillenen uluslararası düzen bağlamında Kürtlerin konumunu ele alarak Paris Barış Konferansı, Sevr ve Lozan gibi kritik antlaşmaları Kürtler açısından değerlendirmektedir. Burada Şerif Paşa’nın yürütüğü diplomasi bir başarı örneği olarak ele alınmıştır. Dr. Avni Kılıç, Şeyh Mahmud Berzenci’nin İngilizler ve Türklerle kurduğu ilişkiler üzerinden dönemin karmaşık diplomatik yapısını ortaya koymaktadır.
Müzakerelerde Garantör Mekanizmasının Önemi
Müzakere süreçlerine eleştirel bir perspektif sunan Sevil Aral, diplomasi masalarının yalnızca iyi niyetle değil, güç dengeleriyle şekillendiğini vurgulayarak önemli bir tartışma açmaktadır. Araştırmacı Zinar Barbeşi ise barış görüşmelerinde 3. tarafların ve garantör mekanizmalarının rolünü analiz ederek sürecin yapısal unsurlarına dikkat çekmektedir. Çetin Nezan, Kürdistan Federal Bölgesi’nin kuruluş sürecini ve Irak Anayasası’nda tanınmasını, başarılı bir diplomatik örnek olarak ele almaktadır.
IRA Deneyimi Işığında Bakûr ve Ro java’da Müzakere Süreçleri
Karşılaştırmalı analizlere de yer verdiğimiz bu sayıda, Adem Dumlu IRA ile Ingiltere arasında yürütülen barış sürecini inceleyerek Türkiye’deki Kürt meselesi bağlamında önemli çıkarımlar sunmaktadır. Öte yandan, Fetullah Kaya’nın Dr. Qasimlo suikastını tanıklıklar üzerinden ele aldığı çalışması, müzakere süreçlerinde yaşanan kırılganlıkları ve ihanet olgusunu çarpıcı biçimde gözler önüne sermektedir. Ayıca Fethi Kaya, İran-ABD-İsrail eksenindeki gelişmelerin Doğu Kürdistan’a yansımalarını Prof. Dr. Kemal Süleymani ile gerçekleştirdiği kapsamlı bir söyleşiyle değerlendirmektedir.
Kapak dosyamızın dışında da önemli katkılara yer verdik. Prof. Dr. Ofra Bengio Kürt-İsrail ilişkilerini analiz ederken, Dr. Rıfat Bilind Kürtlerin Türkiye’deki sosyo-politik statüsünü tartışmaya açmaktadır. Dr. Felemez Karadeniz ise Ortadoğu’daki despotizm olgusunu ele alarak Said Nursi ve Abdurrahman Kevakibi’nin bu yapıya karşı geliştirdiği düşünsel mücadeleyi incelemektedir.
Dergi Içeriği:
- Orta Doğu’daki tektonik değişimler ve bunların Kürt-İsrail ilişkilerine etkisi
- Türkiye’de Kürtler: Azınlık Statüsü mü, Kurucu Unsur mu?
- Abdurrahman el-Kevâkibî ve Said Nursî’de Despotizm Eleştirisi
- Silahlı Çatışmadan Siyasal Müzakereye: IRA Deneyimi Işığında Bakûr ve Rojava’da Müzakere Süreçleri
- Diplomaside Garantör Güçlerin Rolü: Üçüncü Taraf Varliğinin İkili Müzakereler de Etkisi
- Müzakere Masası Bir Güç Alanıdır, İyi Niyet Alanı Değil!
- Güç Sahada, Temsil Masada: Roja va Örneği
- Kürd Osmanlı ittifakı, Idris-i Bitlisi; büyük diplomat mı? Mandacı mı?
- I. Dünya Savaşı Sonrası Uluslararası Antlaşmalar Işığında Kürt Diplomasisi
- Şeyh Mahmud Berzenci’nin İngi liz ve Türklerle Siyasi Müzakereleri (1918-1931)
- Irak Kürdistanı Federal Bölgesinin Oluşum Sürecinde Diplomasi ve Müzakere Dinamikleri
- Roportaj: Prof.Dr. Kamal Soleîmanî: Kürtler temkinli bir politika yürütmeli
- Muzakere masasında haince katledilmenin hika yes; Dr. Abdurrahman Qasimlo
- Transkafkasya Kürt Pedagojik Koleji (1928)
