🔴Fransa, Pazartesi günü başlayacak bir NATO tatbikatında yapay zekâ destekli kendi muharebe komuta sistemini test etmeye hazırlanıyor, Defense News’in haberine göre yapay zekâ tabanlı muharebe sistemleri, karar alma süreçlerini ve hedef tespitini optimize etmeye yardımcı oluyor.
Fransız şirketleriyle birlikte geliştirilen Arcadia, NATO’nun kullandığı ve ABD’li savunma teknolojileri yüklenicisi Palantir tarafından geliştirilen yapay zekâ platformu Maven’e Avrupa menşeli bir alternatif olarak konumlandırılıyor.
Avrupa savunma teknolojilerinde egemenlik arayışı
Arcadia adlı sistem, Fransız Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı Yardımcısı General Patrick Justel’e göre, 8-26 Haziran tarihleri arasında Polonya’da düzenlenecek NATO’nun Coalition Warrior Interoperability Exercise tatbikatında devreye alınacak.
Arcadia’nın geliştirilmesine yardımcı olan Fransız şirketler arasında Mistral AI, Safran, Thales ve Airbus yer alıyor.
Arcadia, Paris’in Avrupa’nın savunma alanındaki teknolojik egemenliğini güçlendirme yönündeki daha geniş bir hamlesinin parçası.
NATO, Pentagon’un Project Maven girişiminden türetilen Maven Smart System’i 2025’te kullanmaya başladı. Sistem, daha hızlı karar alma ve hedef tespiti için sahadan gelen çok büyük miktarda veriyi entegre ediyor. Ancak Fransız yetkililer, Avrupalı olmayan sistemlere bağımlılık konusunda endişelerini dile getirdi.
Justel, Defense News’in aktardığına göre Perşembe günü düzenlenen bir basın toplantısında Arcadia’nın “Maven’e yanıtımız” olduğunu söyleyerek, “Maven’i sorgulamadan benimsemeli miyiz, yoksa başka çözümler aramalı mıyız, sorusu ortaya çıkıyor” dedi.
Palantir’e bağımlılıktan çıkış
Avrupa hükümetleri, aralarında askeri operasyonlar, kitlesel gözetim ve göç uygulamaları da olmak üzere çeşitli alanlardaki kullanımı nedeniyle tartışma yaratan Palantir ile yaptıkları anlaşmaları giderek daha fazla yeniden değerlendirmek istiyor.
Hollanda Savunma Devlet Sekreteri Derk Boswijk, Temsilciler Meclisi’nde bu hafta yaptığı açıklamada (kaynak İngilizce) Palantir’e “tam teşekküllü bir alternatif”in iki yıl içinde hazır olması gerektiğini söyledi.
Hollanda hükümeti, mümkün olan en kısa sürede bağımsız hareket edebilmek ve Avrupalı bir alternatif bulabilmek için şirketten “bağımlılığı azaltmaya yönelik iki ayaklı bir politika” üzerinde çalışıyor.
Bu arada Almanya, Reuters’a göre, aralarında Palantir’in de bulunduğu hiçbir ABD şirketiyle bu alandaki sözleşmeleri için anlaşma yapmayacağını açıkladı.
“Kendi veri tabanımız için bu işlevsellikle ne kadar ilgileniyor olsak da şu anda sanayi çalışanlarına ulusal veri tabanına erişim izni vermek basitçe düşünülemez,” diye konuşan Almanya’nın siber savunma birimi başkanı Thomas Daum’un, bu hafta böyle dediği bildirildi (kaynak İngilizce).
NATO içinde birlikte çalışabilirlik tartışmaları
Fransa, Arcadia’yı Romanya’daki ve ülke içindeki tatbikatlarda zaten test etti ve sistemin müttefik güçler arasında birlikte çalışabilirlik için kilit bir çerçeve olan NATO’nun Federated Mission Networking (FMN) standartlarıyla uyumlu olacak şekilde tasarlandığını belirtiyor.
Palantir her ne kadar sisteminin FMN ilkeleriyle uyumlu olduğunu ve tam sertifikasyona doğru ilerlediğini söylese de Avrupa yapımı bir alternatife yönelik ilginin arttığı görülüyor.
Justel, “Avrupalı partnerlerimizle konuştuğumuzda hep aynı tepkiyi alıyoruz: ‘Şimdilik başka seçenek olmadığı için Maven’i kullandık ama Avrupa’daki ülkeler bir alternatif geliştirebilirse onu tercih ederiz'” diye konuştu.
Haberlere göre Danimarka, Palantir ile yaptığı 7 yıllık anlaşmanın yerini alacak yerel çözümler arıyor.
Daha dayanıklı, merkeziyetsiz bir sistem
Arcadia, komuta merkezlerini sahadaki sunuculara bir mesh ağ üzerinden bağlayan merkeziyetsiz bir sistem olarak tasarlanırken, Maven daha merkezi bir mimariyle öne çıkıyor.
Fransız yetkililer, merkeziyetsiz yaklaşımın, ağın bazı bölümleri devre dışı kalsa bile operasyonların sürdürülebilmesini sağlayarak dayanıklılığı artırdığını söylüyor.
/kaynak: euronews/
