Dünya Kupası’na katılan ülkelerin dörtte birinden fazla taraftarları seyahat yasaklarıyla, daha sıkı kısıtlamalarla veya yüksek vize reddi oranlarıyla karşı karşıya.
Irak futbol takımı Mart ayı sonunda Dünya Kupası’na katılmaya hak kazanınca, Abdulla Adnan ülkesinin bu ay ABD’nin Boston ve Philadelphia şehirlerinde oynayacağı Norveç ve Fransa maçları için bilet aldı.
“Bir maça gitmek, stadyumda olmak, kalabalığın tezahüratlarını görmek ve takımımı izlemek benim için dünyalar değerinde,” diyor:
“Bu, başka hiçbir duyguyla kıyaslanamayacak bir duygu.”
Irak, Dünya Kupası’na sadece ikinci kez katılıyor; ilki 1986’daydı.
Ancak vize almak zorlaşıyor.
Adnan yalnız değil. BBC World Service’in seyahat verileri analizine göre, Dünya Kupası’na katılan ülkelerin dörtte birinden fazlasından taraftarlar seyahat yasaklarıyla, daha sıkı kısıtlamalarla veya yüksek vize reddi oranlarıyla karşı karşıya.
Ancak Irak, Trump’ın seyahat yasağı listesinde yer almıyor, bu nedenle Adnan’ın durumunda engel beklenmedik bir şey oldu.
ABD-İsrail-İran savaşı başladıktan sonra, ABD bölgedeki güvenlik endişeleri nedeniyle Irak’taki rutin konsolosluk hizmetlerini askıya aldı. Bu, Adnan ve diğer Iraklı hayranların vize alabilecekleri hiçbir yerin olmadığı anlamına geliyor; şahsen görüşmeye katılmaları gerekiyor.
Bu yüzden Adnan, vize almak için komşu Ürdün’deki ABD büyükelçiliğine gitti. Ancak randevusuna vardığında, büyükelçilik çalışanları ona Ürdün vatandaşı olmadığı için vize verilemeyeceğini söyledi.
Maç biletleri ve Ürdün seyahati ona yaklaşık 1.800 dolara mal oldu.
Adnan Türkiye’de vize başvurusunda bulunmayı düşündü, ancak sürecin iki haftaya kadar sürebileceğini öğrenince, evinden bu kadar uzun süre ayrı kalamayacağına karar verdi. Vize alma girişiminden vazgeçti.
Çeşitli ülkelerden taraftarlar BBC World Service’e, başka engellerin de yaygın öfke ve üzüntüye neden olduğunu söylediler.
Engellerden biri de Başkan Trump’ın, Dünya Kupası’nda yarışan dört ülke de dahil olmak üzere bazı ülkeler için vize yasakları ve daha sıkı kısıtlamalar getiren listesidir: Haiti, İran, Senegal ve Fildişi Sahili. Bu, söz konusu ülkelerin vatandaşlarının, ABD yetkililerinin taraftarlar için önerdiği ziyaretçi vizesi türünü alamayacakları anlamına geliyor.
Sıkı göç politikaları ve belgesiz göçmenlere yönelik sert önlemler, Trump’ın 2024’teki yeniden seçim kampanyasının önemli bir parçasıydı. ABD yetkilileri, ülkenin sınırlarını geçen büyük insan akışını yönetmede karşılaştıkları zorluklar nedeniyle sistemlerinin titiz olması gerektiğini söylüyor.
Fildişi Sahili’ndeki fil taraftar derneği olan Ulusal Fil Destek Komitesi’nden Julien Kouadio Adonis şunları söylüyor: “Bu, adını anmaya cesaret edemeyen bir tür ayrımcılık, ancak kanıtı ortada. Hiçbir Avrupa ülkesi bu tür bir kısıtlamayla karşılaşmadı. Neden Afrika?”
Başında olduğu dernek normalde Dünya Kupası’na bir taraftar grubu gönderir, ancak düzenlemeler nedeniyle ABD’ye gitmeyi denemeye bile kalkışmamaya karar verdi.
Adonis, “aşırı yüksek” olarak nitelendirdiği bilet fiyatlarından kurtulacak olmaktan dolayı rahatlamış olsa da, eleme turlarından gelen takımların taraftarlarını ağırlamak istemeyen bir ülkenin Dünya Kupası’na ev sahipliği yapmasına izin verilmemesi gerektiğine inanıyor.
“Futbol bir gösteridir ve bir gösterinin de izleyen insanlara ihtiyacı vardır,” diyor.
Genellikle daha zengin olan kırk iki ülke, ABD’nin Elektronik Seyahat Yetkilendirme Sistemi (ESTA) aracılığıyla çevrimiçi başvuruların yapıldığı bir vize muafiyet programından yararlanıyor. Bu programın maliyeti yaklaşık 40 dolar. Bu listede hiçbir Afrika ülkesi bulunmuyor.
ABD’nin Dünya Kupası taraftarları için önerdiği vizenin ücreti 185 dolar ve başvuru sahiplerinin şahsen görüşmeye katılmaları gerekiyor. Dışişleri Bakanlığı, başvuru sahiplerinin “seyahatten sonra Amerika Birleşik Devletleri’nden ayrılma niyetinizi ve/veya seyahatin tüm masraflarını karşılayabilme yeteneğinizi” göstermeleri gerektiğini belirtiyor.
Ancak Mayıs ayında ABD, Dünya Kupası elemelerine katılan Cezayir, Yeşil Burun Adaları, Fildişi Sahili, Senegal ve Tunus’tan gelen kişilerin geçerli Dünya Kupası biletlerine sahip olmaları koşuluyla, 15.000 dolara kadar olan depozito şartını kaldıracağını duyurdu. Senegal ve Fildişi Sahili’nden gelen taraftarların Aralık ayından önce vize almaları gerekiyordu, sonrasında kısıtlamalar başladı.
Senegalli taraftar Aliou Ngom, Katar ve Rusya’da düzenlenen son iki Dünya Kupası’na katıldı. Ona göre turnuvanın en önemli noktalarından biri, “dünyanın dört bir yanından gelen kültürlerin bir araya gelmesi”.
Senegal kadın basketbol takımının ABD’deki antrenman kampı, geçen yıl birkaç oyuncuya vize verilmemesi üzerine iptal edilmişti ve Adonis gibi Ngom da taraftar olarak vize başvurusunda bulunmanın pek bir anlamı olmadığını düşünmüştü.
BBC’nin ABD Dışişleri Bakanlığı verilerine dayanarak yaptığı analize göre, Dünya Kupası’na katılmaya hak kazanan 48 ülkenin 11’inin vatandaşlarının vize reddi oranı %40’ın üzerinde. Bu oran, sadece Dünya Kupası’na katılmayı umanları değil, her türden başvuru sahibini kapsıyor.
Bu oran, turnuvaya gidecek taraftarlar için önerilen B1 iş vizesi ve B2 turist vizesi başvurularının tüm ülkeler için ortalama %34’lük ret oranıyla karşılaştırıldığında oldukça düşüktür.
Veriler, Ekim 2024’ten Eylül 2025 sonuna kadar olan yılı kapsadığından, son sekiz ayda başvuran futbol taraftarlarını içermemektedir. 11 ülke şunlardır: Ekvador, Mısır, Haiti, Cezayir, Özbekistan, Yeşil Burun Adaları, Ürdün, İran, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Gana ve Senegal.
Yüksek ret oranı nedeniyle, bu ülkelerden gelen taraftarların vize başvurusunda bulunmadan önce maç biletlerine çok para harcama riskini göze alıp almamaları konusunda karar vermeleri zorlaşıyor; zira vize alma ihtimalleri de düşük.
Eğer biletleri doğrudan FIFA’dan satın alırlarsa, ihtiyaç duymaları halinde bunları FIFA web sitesinde bir ücret karşılığında yeniden satabilir ve vize başvuru sürecini hızlandırmak için FIFA Pass sistemini kullanabilirler.
Massachusetts’te Boston yakınlarında bir göçmenlik hukuku firması işleten Celine Atallah, “FIFA Pass olumlu bir adım çünkü bilet sahiplerini öncelikli vize görüşmesi randevularına yönlendirmeyi amaçlıyor” diyor.
Ancak sürecin hızlanmasına rağmen, vizenin onaylanma olasılığını artırmadığını da ekliyor.
Atallah, “Vize sistemi Dünya Kupası’nın görünmez kapı bekçisi,” diyor:
“FIFA bilet satabilir, ancak ABD hükümeti kimin vize alacağına ve Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) kimin ülkeye gireceğine karar veriyor.”
Vizesi olsa bile, ABD’ye seyahat eden herkesin varışta ülkeye girişi garanti değildir, çünkü sınır görevlileri yine de insanları geri çevirebilir.
Abu Kass, Ürdün’deki futbol taraftar derneğinin başkanıdır. Ürdün’de, Eylül 2025 sonuna kadar olan bir yıllık dönemde ABD vize başvurularının %57’si reddedilmiştir.
“Son üç dört aydır insanları reddediyorlar,” diyor ve vize alan tek bir taraftar bile bilmediğini ekliyor. ABD’deki Ürdünlü taraftarlar derneği BBC’ye sadece bir Ürdünlü taraftarın vize aldığını bildiklerini söyledi.
Kass, Ürdün’ün başkenti Amman’daki vize görüşmesine 42’den fazla belgeyle gittiğini ancak başvurusunun reddedildiğini söylüyor. ABD, vizeyi reddettiğinde gerekçe göstermiyor.
“Bu Dünya Kupası bizim değil,” diyor Kass:
“Bu Dünya Kupası Araplar için değil, onlar için. Taraftar derneği başkanı reddedildiyse, kim kabul edilecek?”
Dışişleri Bakanlığı sözcüsü BBC’ye yaptığı açıklamada, yönetimin “tarihin en büyük ve en görkemli FIFA Dünya Kupası için dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçileri ağırlamaya hazır olduğunu” ve “yurtdışından gelen taraftarların çoğunun FIFA Pass kullanmasına gerek olmadığını, çünkü Kanada vatandaşı olduklarını veya vizesiz seyahat hakkı sağlayan 42 ülkeden birinin vatandaşı olduklarını” ya da zaten vizeye sahip olduklarını söyledi.
Açıklamada, her durumda “başvuru sahibinin Amerika Birleşik Devletleri’nin güvenliğine ve emniyetine risk oluşturmadığından emin olmak için gerekli zamanı ayıracağımız” ve “her vize başvurusunu, bireyin ABD yasalarına göre uygun olup olmadığını belirlemek için titiz bir inceleme ve kapsamlı bir değerlendirmeden sonra, vaka bazında ele alacağımız” belirtildi.
ABD İç Güvenlik Bakanlığı, vizelerinin süresi dolduktan sonra ülkede kalan kişiler konusunda endişeli ve Ekim 2023 ile Eylül 2024 arasında 538.000’den fazla “vize süresini aşma vakası” yaşandığını belirtiyor. Pew Araştırma Merkezi, Başkan Trump’ın belgesiz göçmenlere yönelik sert önlemlerinden önce, 2023 yılında ABD’de 14 milyon göçmenin yasadışı olarak yaşadığını tahmin ediyor.
Son dört Dünya Kupası’na ev sahipliği yapan ülkeler, taraftarlar için özel vize sistemleri kurmuş olsa da, seyahat belgelerinin onayı yine de garanti edilmiyordu.
Kanada ve Meksika turnuvaya ortak ev sahipliği yapıyor, ancak final de dahil olmak üzere 104 maçın 78’i ABD’nin çeşitli şehirlerinde oynanacak.
Kanada ve Meksika’nın göçmenlik ve vize düzenlemeleri ABD’dekilerden farklıdır. Her iki ülke de belirli ülkeler için seyahat yasağı getirmemiştir; ancak Kanada, ABD gibi, son zamanlarda Afrika’daki Ebola salgınından etkilenen ülkelere giriş kısıtlamaları getirmiştir. Bu ülkeler arasında Dünya Kupası elemelerine katılan Demokratik Kongo Cumhuriyeti de bulunmaktadır.
Kanada, vize başvuruları için kişilerin biyometrik verilerini sunmalarını şart koşuyor ve Dünya Kupası’na katılmaya hak kazanan İran ve Yeşil Burun Adaları’nda Kanada’nın kişilerin taranabileceği herhangi bir tesisi bulunmuyor.
Kanada, vize reddi oranlarını vize türüne veya ülkeye göre ayrıntılı olarak açıklamıyor ancak 2025 yılı için genel oran %54’tür.
Meksika vize reddi verilerini yayınlamıyor. Başvuru sahiplerinin şahsen bir büyükelçilik veya konsolosluğa başvurması gerekiyor. Dünya Kupası’na katılmaya hak kazanan ülkelerden sekizinde (Yeşil Burun Adaları, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Fildişi Sahili, Senegal, Özbekistan, Bosna Hersek, Tunus ve Irak) Meksika’nın diplomatik temsilciliği bulunmuyor.
/BBC Word/
