🔴ABD Başkanı Donald Trump’ın “sona ermesi gerekiyor” dediği İran savaşında dikkatler Pakistan’da imzalanacağı belirtilen ABD-İran’ın mutabakat zaptına çevrildi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya çok yakın olduklarını açıklarken, Hizbullah’a Lübnan ile İsrail arasında yürürlüğe giren 10 günlük ateşkese uyma çağrısı yaptı. Ancak Lübnan ordusundan, İsrail’in ateşkesi ihlal etttiği yönünde açıklamalar geliyor.
Donald Trump’ın Ortadoğu‘da savaşın sona ereceği yönünde art arda yaptığı açıklama ve sosyal medya paylaşımları, petrol fiyatlarının gerilemesini sağladı.
Trump, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran saldırısıyla başlayan savaşın “yakında sona ereceğini”, ABD ile İran arasındaki ikinci tur müzakerelerin hafta sonunda yapılabileceğini söylüyor.
“Pakistan’a gidebilirim”
21 Nisan’da sona erecek ateşkesin uzatılabileceğini, ancak buna gerek kalmayacağını savunan Trump, “Ne olacağını göreceğiz. Ama İran ile bir anlaşma yapmaya çok yakın olduğumuzu düşünüyorum” dedi.
Hatta Donald Trump, İran ile bir uzlaşı sağlamaları halinde, kendisinin de müzakerelere ev sahipliği yapan Pakistan’ın başkenti İslamabad’a gidebileceğini açıkladı.
Başkan Trump, Beyaz Saray’da yaptığı bu açıklamaların ardından gittiği Las Vegas’ta yaptığı konuşmada “savaşın yakında bitmesi gerektiğini” söyledi.
Trump neden başlattığı savaşı şimdi sona erdirmek istiyor?
İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile başlattığı İran savaşı Trump’ı, ABD’de Kasım ayında yapılacak kritik öneme sahip ara seçimler öncesinde zora sokuyor. İran savaşına tepkilerin arttığı ABD’de, Trump’a seçmen desteği geriliyor.
Ortadoğu’da, geniş bir coğrafyaya yayılan istikrarsızlığın fitilini ateşleyen savaş, tarihteki en ağır enerji şokunu tetikledi. Artan enerji fiyatları ve tedarik zincirlerinin kesintiye uğraması, dünya genelinde ekonomik büyümeyi sekteye uğratırken, enflasyonun yükselmesine yol açıyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel ekonomi görünümünü aşağı yönlü revize etti, uzun sürecek bir çatışmanın dünyayı resesyonun eşiğine itebileceği uyarısında bulundu.
Bütün bu gelişmeler uluslararası toplumda ABD’ye tepkileri arttırırken, Trump’ın Kasım’da ara seçimlere ilişkin siyasi hesaplarını da zora sokuyor.
Trump yönetiminin bu nedenle, bir uzlaşı sağlanma için İran yönetimi üzerindeki baskısını arttırdığı belirtiliyor.
Arabulucu Pakistan: Mutabakat zaptı imzalanabilir
Pakistanlı yetkililer, ABD ile İran arasında yürüttülen arabuluculuk görüşmelerinde ilerleme kaydedildiğini duyurdu.
İlk aşamada ABD ile İran’ın bir mutabakat zaptı imzalamalarının öngörüldüğünü söyleyen yetkililer, daha sonra tarafların kapsamlı anlaşmada mutabakat sağlamaları için 60 günlük bir süre öngörüldüğünü aktarıyor.
Pakistanlı bir yetkili, “Detaylı anlaşma daha sonra yapılacak. İki taraf ilkesel mutabık. Teknik kısımlar sonra ele alınacak” diyor.
ABD-İran hattındaki müzakerelerde kilit role sahip Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in Çarşamba’dan bu yana Tahran’da görüşmeler yürüttüğü ve “çetin konularda uzlaşma sağlanmasına dönük ilerleme kaydedildiği” belirtiliyor.
Bu arada uluslararası toplum, enerji şokunun etkilerinin bir nebze de olsa hafifletilmesi için ABD ile İran arasında ivedilikle bir anlaşmaya varılmasını, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını istiyor.
İran ısrar etmişti: Lübnan-İsrail ateşkesi yürürlüğe girdi
ABD ev sahipliğinde yapılan müzakerelerin ardından Lübnan ile İsrail’in üzerinde uzlaşmaya vardıkları 10 günlük ateşkes de dün akşam yürürlüğe girdi.
İsrail’in, geçen hafta ABD ile İran arasında sağlanan iki haftalık geçici ateşkesin ardından Lübnan’ı hedef alan yoğun saldırıları, sert tepkilere yol açmıştı.
İran ve arabuluculu Pakistan’ın ateşkese Lübnan’ın da dahil olduğunu söylemesine rağmen, İsrail hükümeti bunu reddederek Lübnan’a 2 bini aşkın Lübnanlının öldürüldüğü saldırılarını sürdürmüş, gerilimin tırmanması üzerine ABD devreye girerek, İsrail ve Lübnan’ı Washington’da bir araya getirmişti.
Bu görüşmede sağlanan ateşkesin, aynı zamanda İran-ABD uzlaşısının önünü açtığı belirtiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ile Lübnan’ın ateşkeste uzlaşması sonrasında sosyal medya hesabından “Lübnan için tarihi bir gün olmuş olabilir. Güzel şeyler oluyor!!!” açıklamasını yaptı.
İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile “mükemmel görüşmeler” yaptığını, önümüzdeki iki hafta içinde her iki lideri Beyaz Saray’da ağırlayabileceğini duyurdu.
Bir diğer sosyal medya paylaşımında ise Trump, Lübnan’daki İran yanlısı Hizbullah‘a ateşkese uyma çağrısı yaptı.
Trump, paylaşımında “Umarım Hizbullah bu önemli bir dönemde düzgün ve iyi hareket eder. Bunu yaparlarsa kendileri için harika olur. Daha fazla öldürmek yok. Sonunda barış olmalı!” İfadelerine yer verdi.
Almanya’dan Trump’a teşekkür
Almanya da, İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkes hakkında açıklama yaptı.
Dışişleri Bakanı Johann, açıklamasında “ABD Başkanı Trump tarafından ilan edilen İsrail ve Lübnan arasındaki 10 günlük ateşkes memnuniyet verici. Bu ateşkes, sınırın her iki tarafındaki insanlara çok ihtiyaç duydukları bir nefes alma fırsatı sağlayabilir. ABD’ye, özellikle son günlerdeki arabuluculuk çabaları için teşekkür ediyorum” sözlerini kaydetti.
Hem İsrail’in meşru güvenlik çıkarlarının, hem de Lübnan’ın toprak bütünlüğü ve egemenlik hakkının eşit derecede önem taşıdığını belirten Wadephul, barış görüşmelerinde ilerleme kaydedilmesinin önemine vurgu yaptı. Alman bakan, bölgede uzun vadeli güvenliğin de ancak Hizbullah’ın etkili bir şekilde silahsızlandırılmasıyla mümkün olacağına işaret etti.
Bu arada ateşkesin dün gece yürürlüğe girmesiyle birlikte Lübnanlıların, İsrail’in saldırılarından kaçmak için ülkenin güneyinde terk ettikleri evlerine geri dönmek için yeniden harekete geçtiği bildiriliyor.
Ancak Lübnan ordusu, güneye akın etmeye başlayan Lübnanlıları “İsrail’in ateşkesi ihlal ettiğini” söyleyerek uyardı. Ordu tarafından yapılan açıklamada, bu sabah İsrail’in Lübnan’ın güneydeki bazı köylerini aralıklı olarak bombalayarak ateşkesi şimdiden ihlal ettiği öne sürüldü.
Dikkatler Paris’teki Hürmüz Boğazı konferansına çevrildi
ABD-İran hattında savaşı sona erdirmesi hedefiyle yürütülen diplomasi trafiği sürerken bugün dikkatler Hürmüz Boğazı‘nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden tesisi için Fransa ve İngiltere öncülüğünde düzenlenen konferansa da çevrildi.
Paris’te, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer’in başkanlığındaki konferansa yaklaşık 40 ülkenin katılacağı açıklanmıştı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin de aralarında yer aldığı bazı liderlerin konferansa bizzat katılırken, bazı liderlerin de video konferans yoluyla toplantıya bağlanmaları öngörülüyor.
İngiltere ve Fransa, savaşın sona ermesinin ardında, Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığın yeniden tesisini ve güvenliğini sağlamak için uluslararası bir misyon oluşturulmasını hedefliyor.
Bu misyonun ancak ateşkesin tam anlamıyla sağlanması durumunda göreve başlayacağı belirtiliyor.
Başbakan Merz’in, savaşın sona erdirilmesi halinde mayın tarama botları ve keşif uçakları ile misyona destek sağlanabileceğini bildirmesi bekleniyor.
Merz, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, bu misyona katılımın ancak Alman hükümetinin ve Federal Meclis’in onayıyla gerçekleşebileceğini söylemiş, İran ve ABD arasındaki çatışmaların sona ermesinin de bir şart olduğunu vurgulamıştı.
/Deutsche Welle/
