AMED (Nûpel) – Surların dışına inşa edilen ilk yerleşim yeri olma özelliğini taşıyan Ben û Sen Mahallesi, kültürel mirası ve köklü tarihiyle dikkatleri üzerine çekiyor. Bu mahalle sadece yapılarıyla değil, taşıdığı derin anlam ve sokaklarında gizli hikâyelerle Amed (Diyarbakır) kimliğinin paha biçilemez bir parçasıdır.
İsmin Anlamı ve Asimilasyon Politikaları
Tarihi kent Amed’de her bir karış toprak ve burçların her bir taşı bir hikâye anlatır. Kendine has ismi ve derin öyküsüyle bilinen bu yerlerden biri de Ben û Sen mahallesidir. Şehrin sembolleri olan Sur, Kırklar Dağı ve Hevsel Bahçeleri‘nin yanı başında yer alan bu mahalle, bugün sadece tarihiyle değil, asimilasyon politikalarına karşı sergilediği direnişle de gündemdedir.
Usta ve Çırak Rivayeti
Halk arasında anlatılan rivayetlere göre mahallenin ismi sanatsal bir yarıştan gelir. Surların inşası sırasında “Ulu Beden Burcu’nun bir usta, “Ben û Sen Burcu”nun ise onun çırağı tarafından yapıldığı söylenir. Bu hikâyenin gerçekliği bilimsel olarak kanıtlanmamış olsa da, bu rivayet mahalle kimliğinin bir parçası olarak kolektif hafızada yer edinmiştir.
Aşkın ve Birliğin Sembolü
Ben û Sen sadece bir mahalle ismi değildir; Kırklar Dağı ve Hevsel Bahçeleri çevresinde Adil ile Sûzê, Nazê ile Delîl gibi efsanevi aşkların hatırasıdır. “Ben û Sen” isminin yapısı dilbilimsel olarak yakın bir döneme işaret etse de, özünde birliği ve sevgiyi barındırır.
Aşkın Sembolü: Hevsel ve Dicle
“Bu mahalle sevginin sembolü, sadık gençlerin aşkının şahididir. ‘Ben û Sen’ ismi, sadakatin mirası olarak tanımlanmıştır. İnsan şehrin surlarından mahalleye doğru baktığında; Kırklar Dağı’nın sevda ruhunu, On Gözlü Köprü’yü ve Dicle’nin tarihi akışını mahallenin toprak kokusunda hisseder.”
Yeni Sığınak: Rojava’dan Şengal’e
Son yıllarda Ben û Sen’in kültürel misyonu insani bir boyuta evrildi. IŞİD’in Rojava ve Suriye’ye yönelik saldırılarının ardından mahalle, savaştan kaçan birçok aile için “hayata tutunma noktası” haline geldi. Eskiden aşıklara ev sahipliği yapan mahalle, bugün bir sığınak arayan insanlara kapılarını açmış durumda. Bu durum, Ben û Sen’in misafirperver ruhuyla hâlâ ayakta olduğunu gösteriyor.
Geçmiş ile Gelecek Arasında: Çocuklar ve Yaşlılar
Mahallenin sokaklarında yürürken iki temel manzara göze çarpar:
- Çocukların Gözlerindeki Işık: Tarihi kalıntılar ve dar sokaklar arasında oynayan çocukların gözlerinde geleceğin ışığı parlıyor. Onlar, tüm zorluklara rağmen mahallenin yeni umududur.
- Yaşlıların Hatıraları: Yaşlıların derin ve kırışmış yüzlerinde, mahallenin eski anıları bir bir canlanır. Onların her iç çekişi; eski günleri, asimilasyonu ve yaşanan büyük toplumsal değişimi anlatır.
Ben û Sen Mahallesi, tüm yok etme ve değiştirme çabalarına rağmen “Ben ve Sen” mirasıyla direniyor. O, bugün hem kadim bir aşkın mirası hem de Amed’de yeni bir ufuk arayan sığınmacıların yaşam mücadelesi alanıdır. Bu mahalle, Amed’in surlar dışında atan kalbi gibi çok kültürlü kimliğini korumaya devam ediyor.
