🔴Bulgaristan’da Rusya yanlısı eski Cumhurbaşkanı Rumen Radev genel seçimlerde büyük bir zafer elde etti. Peki, Rumen Radev kimdir ve Bulgaristan’ın dış politikası nasıl değişecek?
Deutsche Welle inceledi:
Bulgaristan’daki parlamento seçimlerinin galibi, Rusya yanlısı eski CumhurbaşkanıRumen Radev oldu.
Resmî olmayan seçim sonuçları, Radev liderliğindeki “İlerici Bulgaristan” koalisyonunun tek başına hükümet kurabilecek sandalye sayısına ulaştığına işaret ediyor.
Bulgaristan devlet televizyonunun duyurduğu sonuçlara göre, oyların yüzde 90’dan fazlasının sayıldığı seçimlerde İlerici Bulgaristan koalisyonu yüzde 45 oy ile meclisteki 240 sandalyeden 135’ini kazanmayı başardı. Hükümetin güvenoyu alabilmesi için 121 milletvekilinin desteği yeterli.
Avrupa Birliği (AB) yanlısı Boyko Borisov’un partisi “Bulgaristan’ın Avrupalı Gelişimi İçin Yurttaşlar” (GERB) yüzde 12 oy alabildi. Aynı şekilde Avrupa yanlısı Değişime Devam-Demokratik Bulgaristan İttifakı (PP-DB) da yüzde 12’de kaldı.
Bulgaristan’daki Türk ve Müslüman azınlığın temsilcisi konumundaki Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) ise yüzde 6 oy aldı.
AFP’nin haberine göre, seçime katılım oranı yüzde 50’yi aştı. Bu oran, Nisan 2021’deki seçimden beri kaydedilen en yüksek katılım oldu. 2024 yılındaki seçimlerde, siyasete duyulan güvensizlik nedeniyle katılım oranı yüzde 39’a kadar düşmüştü.
Son beş yılda sekizinci seçim
Bulgaristan’da Borisov liderliğindeki muhafazakâr hükümet, yolsuzluk karşıtı gösterilerin damga vurduğu 2021 yılına kadar iktidardaydı. 2009-2021 arasında toplam dokuz yıl başbakanlık yapan Borisov’un ağır bir yenilgi aldığı Nisan 2021 seçimlerinden sonra ülkede yedi kere daha sandık başına gidildi.
Radev’in anketlerdeki beklentilerin de ötesinde bir farkla kazandığı zafer, ülkedeki siyasi belirsizliği şimdilik ortadan kaldıracak gibi görünüyor.
Yolsuzlukla mücadele vaadiyle seçim yarışına giren 62 yaşındaki Radev, başkent Sofya’daki ilk konuşmasında “Bu, güvensizliğe karşı umudun zaferidir, korkuya karşı özgürlüğün zaferidir” dedi.
AB’nin en yoksul üyesi olan Bulgaristan’da bir önceki hükümet, geniş katılımlı protestolar nedeniyle geçen Aralık ayında istifa etmişti. Protestoların başlıca nedeni ise vergi artışları ve daha yüksek sosyal güvenlik primleri öngören yeni bütçeydi.
Rumen Radev kimdir?
Eski savaş pilotu ve Hava Kuvvetleri Komutanı Radev, dokuz yıl cumhurbaşkanlığı yaptıktan sonra Ocak’ta istifa edip geçen ay kurduğu koalisyonla genel seçimde başbakan adayı oldu.
Siyasi istikrarsızlık ortamında, Bulgar halkının yolsuzluklardan ve ülkeyi onlarca yıldır yöneten partilerden bıkmış olmasını iyi değerlendiren Radev, AB ile ilişkilere mesafeli bakan ve Rusya karşısında Ukrayna’ya verilen askeri desteğe karşı çıkan bir isim olarak biliniyor.
Nasıl bir dış politika izleyecek?
Bulgaristan’ın Radev döneminde nasıl bir dış politika izleyeceği ise merak konusu.
Radev’in seçim kampanyasında Moskova ile ilişkilerin geliştirilmesi ve Rusya’dan Avrupa’ya petrol ve gaz akışına yeniden başlanması yönünde görüşler belirtmesi, Bulgar siyasetçinin Kremlin yanlısı Macar lider Viktor Orban ile karşılaştırılmasına neden olmuştu. Radev, AB’yi yenilenebilir enerjiye çok fazla bel bağladığı gerekçesiyle de eleştirmişti.
Orban Macaristan’da geçtiğimiz günlerde yapılan genel seçimlerde 16 yıllık iktidarını kaybetti. Ülkede başbakanlık koltuğuna, Brüksel’e daha yakın bir isim olan Peter Magyar’ın oturması bekleniyor.
Bulgaristan’da 2016 ve 2021’de iki kez cumhurbaşkanı seçilen Radev, Orban’a olan hayranlığını gizlemiyordu.
NATO ve AB üyesi Bulgaristan, 1 Ocak 2026 itibarıyla Euro Bölgesi’ne katıldı ve para birimi olarak Leva’dan euroya geçti. Radev bu adımı da yanlış bulduğunu dile getirmişti.
Rumen Radev’den Avrupa’ya ilk mesaj
Radev seçim zaferinin ardından yaptığı konuşmada ise Bulgaristan’ın “Avrupa yolunda ilerlemeye devam etmek için her türlü çabayı göstereceğini” söyledi, “Ancak inanın bana, güçlü bir Bulgaristan ve güçlü bir Avrupa’nın eleştirel düşünceye ve pragmatizme ihtiyacı var” diye ekledi.
Komünizmin 1989’da çöktüğü Bulgaristan, 2007’de AB üyesi oldu. Bulgaristan şu an işsizlik oranının en düşük olduğu AB ülkesi konumunda. Ancak diğer göstergelerde AB ülkelerinin gerisinde kalıyor. Özellikle de Euro Bölgesi’ne katılımla birlikte ülkedeki hayat pahalılığı ciddi bir sorun hâline geldi.
