İran Devrim Muhafızları Ordusu’na yakınlığıyla bilinen Tasnim Haber Ajansı’nın haberine göre, Mücteba Kian, “Siyonist-Amerikan düşmanına bağlı düşman ağlara çok sayıda mesaj gönderdiği” gerekçesiyle dün şafak vaktinde asıldı. Bu mesajların, ülkenin savunma sanayisine ait parça üreten tesislere ilişkin koordinatlar ve bilgiler içerdiği iddia edildi.
İran, insan hakları örgütlerinin “uydurma” olduğunu belirttiği İsrail ve ABD ile iş birliği gibi suçlamalarla düzenli olarak idamlar gerçekleştiriyor. İran güvenlik güçleri, mahkumları televizyonda yayınlanan ve idamları meşrulaştırmak için kullanılan itiraflara zorlamak amacıyla sistematik olarak işkence ve aşağılayıcı muamele yöntemlerini kullanıyor.
İran, idam cezasını uzun süredir bir devlet baskısı ve muhalefeti susturma aracı olarak kullanıyor. Hak grupları, 28 Şubat’ta savaşın başlamasından bu yana yetkililerin en az 36 siyasi mahkumu idam ettiğini ve en az 78 siyasi mahkumun daha her an infaz edilme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran’ın 2025 yılında 2 bin 63 idam gerçekleştirdiğini bildirdi. Bu rakam, yaklaşık son otuz beş yıl içinde kaydedilen en yüksek sayı olarak kayıtlara geçti. İki insan hakları örgütü, mevcut rejimin iktidarda kalması durumunda ocak ayındaki protestolar ve son savaş sırasında gözaltına alınan mahkumlara yönelik yeni bir toplu idam dalgası başlatabileceği konusunda uyarıda bulundu.
İnternet erişimi 13 haftadır kesik
İran Emniyet Genel Müdürü bugün yaptığı açıklamada, savaşın başlangıcından bu yana İsrail ve ABD ile işbirliği yaptıkları gerekçesiyle en az 6 bin 500 kişinin tutuklandığını, bu suçlamaların idam cezasıyla sonuçlanabileceğini söyledi. Tutuklamalar ve idamlar sürerken, Tahran yönetimi İran halkının uluslararası internet erişimini 13 haftadır kesmiş durumda. Bu durum, bir devlet tarafından bugüne kadar uygulanan en uzun dijital karartma olarak nitelendiriliyor.
Kian’ın idamı, Trump’ın Tahran ile 60 günlük bir ateşkes ve çatışmaların durdurulmasını öngören bir mutabakat zaptı duyurmasının beklendiği bir sırada gerçekleşti. İddialara göre bu mutabakat, İran halkına yönelik insan hakları ihlallerine dair herhangi bir madde içermiyor; bunun yerine yalnızca çatışmaların sona ermesine ve Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılmasına odaklanıyor.
Uluslararası Af Örgütü Perşembe günü yaklaşmakta olan insan hakları krizi konusunda uyarmış ve acil eylem çağrısında bulunmuştu. Örgüt, “ABD-İsrail’in 28 Şubat 2026’da İran’a yönelik hukuka aykırı saldırılarının başlamasından bu yana, İranlı yetkililerin siyasi gerekçeli suçlamalarla mahkum edilen en az 36 kişiyi, son derece adil olmayan yargılamaların ardından keyfi olarak idam ettiğini” belirtti.
Gözlemci kuruluş ayrıca, “En az 78 protestocu, muhalif ve yasaklı muhalif gruplarla gerçek veya varsayılan bağlantıları olan kişi idam cezası altında ve infaz riskiyle karşı karşıya” açıklamasını yaptı.
İranlı yetkililerin muhalefeti bastırmak için idam cezasını bir silah olarak kullanmaya devam etmesi ve üst düzey yetkililerin savaşın başından bu yana tutuklananlara karşı hızlandırılmış yargılama ile ağır cezalar talep etmesi, yeni idam dalgalarına dair endişeleri artırıyor.
/Kaynak: Rûdaw/
