🔴 İrlanda Dışişleri Bakanı Helen McEntee, Ukrayna’ya “ortak üyelik” statüsü verilmesinin ülkeyi belirsizlik içinde bırakma riski taşıdığını ve tam üyelik yolunda ivme kaybetmesine neden olabileceğini belirtti.
McEntee’nin açıklamaları, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in Ukrayna için özel olarak tasarlanmış yeni bir statü oluşturma önerisine yanıt niteliği taşıyor. McEntee’ye göre bu öneri, AB üyeliği konusunda iki kademeli bir yaklaşım yaratabilir.
Euronews’un da katıldığı basın bilgilendirmesinde cuma günü konuşan McEntee, “İki kademeli bir yaklaşım olmadığından ya da katılım sürecini her ülkeye eşit şekilde uyguladığımızdan emin olmalıyız,” dedi.
McEntee’nin sözleri, İrlanda’nın temmuz ayında AB Konseyi dönem başkanlığını devralmaya hazırlanması nedeniyle özel önem taşıyor. Bu görev kapsamında Dublin, Kiev’in üyelik sürecine ilişkin müzakereleri yönetecek.
McEntee, “Ukrayna çok zor bir durumda. Ukrayna’nın katılım sürecini nasıl ilerletebileceğimiz konusunda gerçekten destekleyici olduk,” dedi. Ancak ortak üyelik statüsünün, tam üyelik yönünde ilerleme ivmesini zayıflatabileceğini belirtti.
McEntee, “Ortak üyeler kendilerini bir tür belirsizlik içinde bulur mu?” diye sordu. Hukukun üstünlüğü ve yargı sistemi gibi alanlarda aday ülkelerin, yeterli baskı olmadan reformları geçirmekte zorlanabildiğine dikkat çekti.
“Bu, baskıyı biraz azaltır mı? Ülkeler üyeliğin bu yarı konumunda kalıp ardından doğal olarak ilerleyemez hale gelir mi?” diye ekledi.
Brüksel ve üye ülkeler, Merz’in Ukrayna’nın katılım sürecindeki iki yıllık tıkanıklığı aşmak için diğer liderlere gönderdiği mektubu değerlendiriyor.
Euronews tarafından görülen beş sayfalık belgede Merz, Ukrayna’ya oy hakkı ya da özel portföy olmadan AB karar alma organlarına erişim ve bazı AB fonlu programlardan “adım adım” yararlanma imkânı sağlayacak “ortak üyelik” öneriyor.
Merz ayrıca Kiev’in silahlı saldırı durumunda AB anlaşmalarının 42.7’nci maddesi kapsamında diğer üye ülkelerden yardım talep edebilmesini öngörüyor. Ona göre bu, Rusya’yı caydıracak “kayda değer bir güvenlik garantisi” oluşturabilir.
Merz mektubunda, “Sayısız engel ve çeşitli üye ülkelerdeki onay süreçlerinin siyasi karmaşıklığı göz önüne alındığında, katılım sürecini kısa sürede tamamlayamayacağımız açık,” ifadelerini kullandı.
“Artık Ukrayna’nın AB entegrasyonunu, ileriye dönük acil adımlar olarak yenilikçi çözümlerle cesurca ilerletme zamanı,” diye yazdı.
Avrupa Komisyonu, “yenilikçi çözümler” tartışmasını memnuniyetle karşıladı ancak genişleme sürecinin “liyakat temelli” mantığına saygı gösterilmesi gerektiği uyarısında bulundu.
Komisyon, Merz’in planının hukuki yönlerine ilişkin yorumunu ancak devlet ve hükümet başkanları arasındaki tartışma tamamlandıktan sonra yapacağını belirtiyor. Diplomatlar ise planın uygulanabilirliği konusunda çok daha şüpheci.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ise ülkesinin AB’de “tam teşekküllü üyelik” hedefine odaklanmayı sürdürdüğünü vurguladı.
Sybiha cuma günü, “Bu üyeliğe götürebilecek yöntem arayışının sürdüğünü görüyoruz. Bunlara yer olabilir, ancak stratejik pozisyonumuzun yerini alamazlar,” dedi.
Merz’in önerisi hakkında henüz yorum yapmayan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, daha önce “sembolik” katılım yönündeki önerileri reddetmişti.
Almanya’nın mektubu, blokta Ukrayna’nın üyelik sürecini iki yıldır felç eden Macaristan vetosunun kaldırılması için fırsat penceresi görüldüğü bir dönemde geldi. Budapeşte’deki yeni hükümet, Ukrayna’daki Macar azınlığın haklarını görüşmek üzere Kiev ile istişarelere başladı.
Brüksel, haziran ayında vetonun kaldırılmasına yetecek ilerlemenin sağlanmasını ve Ukrayna ile “temel unsurlar” olarak bilinen ilk müzakere kümesinin açılmasını umuyor. Kalan beş müzakere kümesinin ise yılın geri kalanında açılması hedefleniyor.
/euronews/
