🔴ABD’nin AB nezdindeki büyükelçisi Andrew Pudzer, Trump’ın, ABD İran’la savaşa ilk girdiğinde Washington’un yardımına koşmayan NATO ülkelerine hâlâ öfkeli olduğu uyarısında bulundu.
Son haftalarda Trump’ın Avrupa ülkelerine yönelik hayal kırıklığının azalıp azalmadığı sorulduğunda, Büyükelçi Pudzer şöyle yanıt verdi: “Azaldığını söyleyemem.”
Euronews’e konuşan Pudzer, “Bildiğim şu ki, çok hayal kırıklığına uğramış durumda” diye konuştu.
ABD’nin öfkesi Avrupa’nın İran konusunda yardımı reddetmesinden kaynaklanıyor
İspanya ve İtalya’nın da aralarında bulunduğu bazı Avrupa ülkeleri, ABD ordusuna kendi askeri üslerini ve kimi durumlarda İran’a doğru yola çıkan mühimmat yüklü savaş uçakları için hava sahalarını açmayı reddedince, ABD başkanı büyük tepki gösterdi.
Buna karşılık, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer başlangıçta Kıbrıs’taki İngiliz askeri üslerinin ABD tarafından saldırı amaçlı hava harekâtlarında kullanılmasını reddetti, ancak daha sonra “özel ve sınırlı savunma amacı” gerekçesiyle buna onay verdi.
Almanya ise ABD üslerine erişimi kısıtlamadı ama Berlin savaşın hedeflerini ve stratejisini sık sık eleştirdi. Savunma Bakanı Boris Pistorius, “Bu bizim savaşımız değil; biz başlatmadık” dedi.
Trump’a göre Avrupa’nın yardım etme “yükümlülüğü” vardı
Pudzer’e göre Trump yönetimi, ABD’nin onlarca yıldır Avrupa’nın savunmasını üstlenmesini gerekçe göstererek, Avrupa devletlerinin en azından temel düzeyde erişim sağlamaya mecbur olduklarına inanıyor.
“Avrupa’da onlarca yıldır finansmanını üstlendiğimiz ve desteklediğimiz üslerimiz var; savaşta kurtardığımız, çok güvenilir bir müttefik olduğumuz ülkeler var” dedi. Pudzer, bu değerlendirmeyi cuma günü Brüksel Ekonomik Güvenlik Forumu’nda Euronews’e verdiği röportajda yaptı.
“Ülkelerinin üzerinden uçmamıza ya da topraklarındaki üslerimizi kullanmamıza bile izin vermediklerinde, o zaman ABD’nin ve özellikle de Başkan Trump’ın son derece öfkeleneceğini anlarsınız” dedi.
ABD, Avrupa müttefiklerinin güvenilirliğini sorguluyor
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran genelinde geniş çaplı hava saldırıları başlattı. Buna karşılık Tahran, dünya petrol ve gaz ticaretinin beşte birinin geçtiği hayati su yolu Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı.
O tarihten bu yana deniz trafiği açısından kilit konumdaki boğaz büyük ölçüde işlemiyor; bu da enerji fiyatlarını fırlatırken küresel istikrarsızlığı körüklüyor.
Pudzer, bu tutumun Washington’un Avrupa’daki dostlarının ne kadar güvenilir ve sadık olduğunu sorgulamasına yol açtığını belirterek şunları söyledi: “Tek istediğimiz, savunduğumuz ülkelerin üzerinden uçmak ve hava üslerini kullanmaktı… Eğer buna bile razı değilseniz, neye razısınız?”
Transatlantik ilişkilerde hasar
Trump, son haftalar ve aylarda sosyal medyada NATO müttefiklerini “korkaklar” diye niteleyerek öfkesini açıkça ortaya koydu. Ayrıca ABD ordusunun sınırlı yardım talebini nasıl reddettiklerini “unutmayacağını” vadetti.
O tarihten bu yana Washington, savaş halinde Avrupa kıtasında NATO’nun kullanımına sunulan çok sayıda Amerikan askeri kabiliyetini kesti. Trump ayrıca İran konusunda Almanya Şansölyesi Frederic Merz’le yaşadığı açık çekişmenin ortasında Avrupa’daki asker sayısını azaltacağını duyurdu.
Nisan ayı sonunda Merz, Beyaz Saray’daki ABD müzakerecilerinin İran liderliği tarafından “aşağılandığını” söyledi.
Merz, “Bir bütün olarak ulus, özellikle de sözde Devrim Muhafızları tarafından İran liderliği elinde aşağılanıyor. Bu yüzden bunun mümkün olan en kısa sürede sona ermesini umuyorum” dedi. Ayrıca Washington’un savaşı başlatma kararı alırken güttüğü “iyi düşünülmemiş” hedefleri de eleştirdi.
Trump ise sosyal medyada şu yanıtı verdi: “Almanya Şansölyesi(sic), (tamamen etkisiz kaldığı) Rusya/Ukrayna ile savaşı bitirmeye ve harap durumdaki ülkesini düzeltmeye daha fazla vakit harcamalı.”
O zamandan beri, çatışmalar sona erdiğinde boğazı yeniden açmayı hedefleyen, Birleşik Krallık ve Fransa öncülüğündeki uluslararası koalisyon bölgeye deniz unsurları ve personel gönderdi.
Harekat, kısmen de Avrupalıların başlangıçtaki isteksizliği yüzünden ortaya çıkan ciddi çatlağı onarma çabasıyla hızla hayata geçirildi.
Kendisine Avrupalıların ilk tepkisinin “küçük bir talep karşısında büyük bir hata” olup olmadığı sorulduğunda Pudzer, “Bunun çok isabetli bir özet olduğunu söyleyebilirim” yanıtını verdi.
/euronews/
