ABD Başkanı Donald Trump, NATO’nunHürmüz Boğazı ile ilgili yardım teklifini reddettiğini açıkladı. Başkan Trump sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Hürmüz Boğazı’ndaki durum sona erdikten sonra NATO’dan yardıma ihtiyacımız olup olmadığına dair bir telefon aldım. Onlara gemilerine petrol yüklemek dışında bölgeden uzak durmalarını söyledim” ifadelerini kullandı.
Trump’ın NATO’ya mu yoksa NATO üyesi bazı ülkelere mi işaret ettiği ise belirsiz kaldı.
Donald Trump daha önce de NATO’yu ihtiyaç duyulduğunda “işe yaramaz” olmakla suçlamış ve defalarca yaptığı gibi Batılı savunma ittifakını “kağıttan kaplan” olarak nitelendirmişti.
ABD ile diğer NATO ülkeleri arasındaki ilişkiler İran savaşı sürecinde ciddi şekilde zarar gördü. Birçok Avrupa ülkesi, Trump’ın Ortadoğu’ya yönelik siyasetini eleştirirken ABD Başkanı NATO ortaklarını yetersiz destek vermekle suçluyor.
Almanya Hürmüz’de mayın temizleme görevine hazır
Fransa’nın başkenti Paris’te Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamak için yapılan uluslararası toplantıya katılan ülkeler, savaş eylemlerinin sona ermesinin ardından uluslararası bir operasyon konusunda anlaşmaya vardı.
Toplantıda Almanya’yı temsil eden Başbakan Friedrich Merz, Alman ordusunun (Bundeswehr) mayın temizleme ve deniz keşfi konusunda görev alabileceğini belirtti. Fransa ile İngiltere tarafından düzenlenen toplantının devam ettiği saatlerde Tahran, dünya ticareti için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı mevcut ateşkes süresince açacağını duyurdu.
İran’ın bu açıklamasından memnuniyet duyduğunu ifade eden Merz, Boğaz’ın “güvenilir” ve “kalıcı” şekilde açık olması gerektiğini vurguladı. “Bu, uluslararası deniz hukukuyla tam uyum içinde, hiçbir kısıtlama olmayacak şekilde düzenlenmelidir” diyen Merz, geçiş için “herhangi bir şekilde” ödeme talep edilmemesi gerektiğini savundu.
Merz, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ile ilgili planlanan uluslararası operasyonun koşulunun da savaş eylemlerinin sona ermesi olduğunu ve ayrıca bu görev için “BM Güvenlik Konseyi kararı gibi güvenli bir hukuki zemine” ihtiyaç duyulduğunu belirtti. ABD’nin de operasyona katılımını “arzu ettiklerini” ifade eden Merz, “Bu savaş Atlantik ötesi ilişkilerin stres testine dönüşmemeli” dedi.
Macron ABD’nin katılmasını istemiyor
Ancak ABD’nin rolü konusunda, toplantıda farklı görüşler dile getirildi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD’nin katılımını kesinlikle reddederek misyonda savaşan tarafların yer almaması gerektiğini savundu. Macron diğer yandan ABD ve İsrail ile koordinasyon içinde olunabileceğini dile getirdi.
Fransa ve İngiltere çok uluslu misyonun liderliğini üstlenmek istiyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer Paris’te, operasyonun “koşullar elverdiği anda” başlayacağını belirterek “Bu, ticari deniz trafiğini güvence altına almak ve mayın temizleme çalışmalarını desteklemek için kesinlikle barışçıl ve savunma amaçlı bir misyon olacak” dedi. Toplantının ardından devlet ve hükümet başkanlarına gazetecilerin soru sormasına izin verilmedi.
Fransa’nın açıklamasına göre ülkenin halihazırda Akdeniz ve Ortadoğu’da bir uçak gemisi, 10 savaş gemisi ve 50 savaş uçağı bulunuyor.
50 ülke ve uluslararası örgütten temsilcilerin katıldığı toplantıya 30 devlet ve hükümet başkanı iştirak etti. Katılımcıların çoğu video bağlantısıyla konferansa dahil oldu.
Dünya ticareti için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı son dönemde çifte ablukadan etkileniyordu: İran, Şubat sonu ABD-İsrail saldırılarının başlamasından bu yana gemilere saldırarak, saldırı tehdidinde bulunarak ya da geçiş ücreti talep ederek Boğaz’ı büyük ölçüde kapatmıştı.
ABD ordusu da bu haftanın başından itibaren İran limanlarına gitmek isteyen gemilere abluka uyguluyor. ABD Başkanı Donald Trump bu ablukayı, İran’ın nükleer program konusunda beklenen tavizleri vermemesinin ardından uygulamaya koyduğunu duyurmuştu. Trump Cuma günü, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açma ilanına rağmen, İran’la kapsamlı bir anlaşma sağlanana kadar ablukanın süreceğini bildirdi.
/Deutsche Welle/
