Bilim insanları, yüzlerce yerçekimi dalgası verisini inceleyerek bazı kara deliklerin yıldızların çökmesiyle değil, daha önce birleşen kara deliklerin kalıntılarından oluştuğunu ortaya koydu.
Evrenin en gizemli yapılarından biri olarak kabul edilen kara delikler hakkında yeni bulgular elde edildi. LIGO-Virgo-KAGRA tarafından yayımlanan son yerçekimi dalgası verileri, kara deliklerin nasıl oluştuğuna ilişkin şimdiye kadar elde edilen en kapsamlı tabloyu ortaya koydu.
Bilim insanları, yaklaşık 400 yerçekimi dalgası tespiti sayesinde artık yalnızca tekil kara delik çarpışmalarını değil, kara delik popülasyonlarının genel yapısını da inceleyebiliyor.
Kara deliklerin birden fazla oluşum yolu olabilir
Araştırmaya göre kara deliklerin oluşumu sanılandan çok daha karmaşık olabilir. Bazı kara deliklerin dev yıldızların çökmesiyle oluştuğu düşünülürken, bazılarının ise daha önce gerçekleşen kara delik birleşmelerinin ürünü olduğu değerlendiriliyor.
Sharan Banagiri, elde edilen verilerin kara deliklerin farklı yollarla meydana geldiğini açık biçimde gösterdiğini belirterek, yıldız kümelerinde yaşanan yoğun etkileşimlerin de bu süreçte önemli rol oynayabileceğini söyledi.
Bilim insanlarına göre bazı büyük kara delikler, daha küçük kara deliklerin birleşmesiyle oluşan “ikinci nesil” yapılar olabilir. Bu süreç “hiyerarşik birleşme” olarak adlandırılıyor.
Kara deliklerin dönüş hızları şaşırttı
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de bazı kara deliklerin olağanüstü hızlarda dönmesi oldu.
Banagiri, Güneş’in yaklaşık 25 günde bir döndüğünü hatırlatarak, bazı kara deliklerin saniyede binlerce kez dönebilecek kadar hızlı hareket ettiğini ifade etti.
Yerçekimi dalgaları sayesinde bilim insanları, çarpışan kara deliklerin kütleleri, dönüş hızları ve birleşme sonrası ortaya çıkan yeni kara deliğin özelliklerini analiz edebiliyor.
Tespit sayısı hızla artıyor
İlk yerçekimi dalgası tespiti 2015 yılında yapılmıştı. O dönemde aylar içinde yalnızca birkaç olay gözlemlenebilirken, günümüzde haftada üç ila dört yeni tespit gerçekleştiriliyor.
Eric Thrane, artık yalnızca sıra dışı olayların değil, “gerçek bir kozmik çarpışma kaleidoskopunun” gözlemlendiğini belirterek, her yeni verinin kara deliklere ilişkin mevcut bilgileri zorladığını söyledi.
/Kaynak: Evrensel/
