Papa XIV. Leo, Pazartesi günü uzun zamandır beklenen yapay zekâ manifestosunu yayınlayacak. Böylelikle Katolik Kilisesi’nin bu teknolojinin etik ve sosyal zorluklarına verdiği yanıtı özetleyecek.
ABD doğumlu Papa, “Magnifica Humanitas” adı verilen manifestoyu Vatikan’da üst düzey Kilise yetkilileri ve Anthropic’in kurucu ortağı Dario Amodei de dahil olmak üzere önde gelen yapay zekâ uzmanlarıyla birlikte bizzat sunacak.
AFP’de yer alana habere göre Papa XIV. Leo, yapay zekânın (YZ) dünya çapında hızla gelişmesiyle ortaya çıkan etik ve sosyal zorluklara değinmek amacıyla, uzun zamandır beklenen yapay zekâ manifestosunu Pazartesi günü yayınlayacak .
ABD’li Papa, Katolik Kilisesi için bir ilk olarak, Vatikan’da “Magnifica Humanitas” (Muhteşem İnsanlık) ansiklopedisinin sunumuna bizzat katılacak .
Ona sadece Vatikan yetkilileri değil, aynı zamanda hızla büyüyen yapay zeka alanında önemli bir oyuncu olan Amerikan girişim şirketi Anthropic’in kurucu ortağı da dahil olmak üzere uzmanlar eşlik edecek.
Anthropic , otonom ölümcül savaş veya kitlesel gözetim için Claude modelinin kullanımını yasaklayan iç politikasını değiştirmeyi reddettiği için ABD ordusuyla yasal bir mücadele içinde .
Leo, askeri alanda yapay zekâ yarışını kınayarak, “insanların yaşamı ve ölümüyle ilgili kararları makinelere devretmenin” “yıkıcı bir sarmal” olduğunu söyledi.
Kilisenin ilk ABD’li papası olarak bir yıl önce seçilmesinden bu yana, yapay zekanın tehlikeleri konusunda defalarca uyarıda bulundu; bu tehlikeler arasında “gerçekliğin yavaş yavaş simülasyonla yer değiştirmesi” de yer alıyor.
Ayrıca, modern elektronikler için hayati önem taşıyan nadir toprak elementleri için yaşanan “çılgın yarışın” yol açtığı “çevresel yıkımı” şiddetle eleştirdi .
‘Uyanış çağrısı’
Birleşmiş Milletler’e göre, yapay zekâ 2033 yılına kadar 4,8 trilyon dolara (4,13 trilyon avro) kadar değer kazanabilir; bu da on yılda 25 katlık bir artış anlamına gelirken, kârlarının sınırlı sayıda kişinin elinde yoğunlaşmasına yol açabilir .
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres geçen yıl “Yapay zekayı barış , adalet ve insanlık için şekillendirme fırsatının kapanmakta olduğunu” belirtmişti .
Leo, bu hassas konuyu papalık döneminin temel taşlarından biri haline getirerek ilk genelgesini bu konuya adadı; bu belge, Kilise öğretisinin ve uzun vadeli tartışmaların temelini oluşturmaktadır.
Uzmanlar, “Magnifica Humanitas”ın, Papa Francis’in 2015’te dünya çapında siyasi ve sivil tepkilere yol açan iklim manifestosu “Laudato Si” kadar etkili olabileceğini söylüyor.
Vatikan bu yeni metni, “yapay zeka çağında insanları koruma” konusundaki sosyal öğretilerinin bir uzantısı olarak görüyor.
Yapay zekâ çıkarım patlamasını desteklemek: Veri merkezini küçültme zamanı geldi mi?
Bu belge, Papa Leo XIII’nin 1891’de yayımladığı ve Sanayi Devrimi sırasında Kilise’nin sosyal doktrininin temellerini atan genelgesinin 135. yıldönümü olan 15 Mayıs’ta imzalandı.
Zagreb Üniversitesi’nde siyaset bilimi profesörü ve Vatikan’daki bir yapay zeka konferansında konuşmacı olan Marijana Grbesa, “Sanayi Devrimi, işgücü piyasasını, insanların yaşamlarını, hegemonyayı ve güç dinamiklerini dönüştürdü” dedi.
“O zamanlar, bireyleri aletlerin kullanımı konusunda eğitmek gerekiyordu. Bugün de durum aynı: eğitim ve öğretim şart,” dedi.
Papa’nın, “günümüzde eğitimin yeterli olmadığını” vurgulayacağını söyledi .
“Bu, tüm medeniyet için bir uyarı niteliğinde; bu araçları kullanırken rasyonel olmalıyız.”
‘Gerçeklik algısı’
Leo, “algoritmaların gerçeklik algımızı nasıl şekillendirdiğini anlamak için dijital okuryazarlığın” gerekliliğini vurguladı.
Nisan ayında yapay zekanın “kutuplaşmayı, çatışmayı, korkuyu ve şiddeti” körüklemek için kullanılmaması konusunda uyarıda bulundu. Ocak ayında ise, dünya çapında kullanımı hızla artan çeşitli sohbet robotlarının işleyişini yöneten algoritmaların oluşturulmasındaki “şeffaflık eksikliğinden” yakındı.
“Muhteşem İnsanlık”ın yayınlanması, Kilise’nin yapay zekâ ile ilgili teknolojiler üzerine yaptığı birkaç yıllık çalışmanın ardından gerçekleşti.
Vatikan, 2020 gibi erken bir tarihte, yeni teknolojilerin insan onuruna saygı göstermesi çağrısında bulunan “Yapay Zeka Etiği için Roma Çağrısı”nı başlattı.
Leo’nun selefi Papa Franciscus, konu hakkında kapsamlı bir şekilde konuşmuş, yapay zekanın düzenlenmesi gerektiğini savunmuş ve eşitsizlikleri daha da artırabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.
/AFP/
